136. Στέλιος Χριστόπουλος: Πάρος

Μακεδονικό ΙΙ

Κι εκεί λίγο παραέξω από το
λιμάνι της Παροικιάς, σ' ένα
καφενείο με μια πορτοκαλάδα στο
τραπεζάκι εμπρός του και με τον
γυλιό τής εκστρατείας κατάχαμα
δίπλα του, είδα αραχτό τον
Αλέξανδρο που διάβαζε ήσυχος
και αμέριμνος το ρόλο του
περιμένοντας το βαπόρι.

Πιο πέρα, στο στενάκι της
εκατονταπυλιανής, ένα αγοράκι
υποσχόταν να κόψει το πιπέρι με
το μαχαίρι.

Λίγο πιο πέρα και ενώ περνούσα
έξω από το αρχαιολογικό μουσείο
(να εκεί δίπλα στο σχολείο που
είχε ξανανοίξει πλέον για τη
σχολική περίοδο '92-93),
σε αναπόλησα —τι λέω, σφήνα
μπήκες στο μυαλό μου—
και, καθώς με έπνιγε το άρωμα
του ευκαλύπτου, ένιωθα πως
έχανα κάπως την ισορροπία μου
και κοντοστάθηκα λίγο
έτσι ίσαμε να πιαστώ στην
πεζούλα και για να σου υποσχεθώ
πως εγώ δεν μπορώ
να υποκρίνομαι και πως για τούτη
τη νέα κρίση στα Βαλκάνια
αν φταίει πάλι μια γυναίκα
—πράγμα σίγουρο δηλαδή—
τότε, δεν μπορεί παρά να 'σουνα
εσύ.
Πάρος, Σεπτέμβρης 1992


από το βιβλίο Στέλιος Χριστόπουλος, Η Χαλασμένη Κλειδαριά
Εκδόσεις: Σοκόλη, 1993

*
Φωτ: flickr.com, από Mr Snail

135. Αριστοτέλης Νικολαΐδης: Ερεσός

Ερεσός

Στον θόλο με φεγγάρι πιο
τρελλά και τρυφηλό, πιο
ντροπαλό, θολό, θολό, πιο
ξένο και κρυμμένο, πιο
στρογγυλό σα νήπιο.

από το βιβλίο Αριστοτέλης Νικολαΐδης, Συγκεντρωμένα ποιήματα 1952-1990
Εκδόσεις: Πλέθρον, 1991

*
Φωτ: hellenica.de

134. Γιάννης Γρυπάρης: Ροδόπη

Ροδόπη

Της πούλιας γέρν' από ψηλά το εφτάδιπλο τ' αστέρι'
ξύπνα, Ροδόπη — τ' αυγινό δροσόπαγο τινάζει
του ύπνου τ' αποκάρωμα' ξύπνα, κι ασπρογαλιάζει
θαμπός ακόμη περουζές το γλυκοχαραμέρι.

Ρόδα και ρόδα ο ξανθός ο Ήλιος θα σου φέρει,
σαν την αγάπη του παλιά, πιο νέα απ' το χαλάζι'
εμπρόβαλε και με φιλί στο μέτωπό σου βάζει
στεφάνια δροσοστάλαγα το ερωτικό του χέρι.

Νύχτα στα ποροφάραγγα ακόμα βασιλεύει,
τα σγουρά δάση, οι λαγκαδιές δε βλέπουν ήλιου αχτίδα'
και ο Στρυμών χαμοσυρτός στα πόδια της ζιλεύει.

Μα η Ροδόπη ξέφωτη στηλώνει την κορφή της
μεσουρανίς' κι απάνω της, ωσάν δροσοσταλίδα
σε φύλλα ρόδου, ο στερνός γυαλίζει Αποσπερίτης.

από την Βασική Βιβλιοθήκη, τόμος 29ος
Εκδόσεις: Αετός, 1954
*
φωτογραφία: ornithologiki.gr

120. Αριστοτέλης Νικολαΐδης: Τολέδο

Τολέδο, 1972

Προετοιμασμένος από χρόνια
κι ολότελα σημαδεμένος
έφθασα εδώ - Τολέδο!
Πώς από τόσα βήματα
σε ξένα δρομολόγια και τόσες
πλάνες, έφθασα εδώ
στην πόρτα του Ήλιου: γέφυρα
της Αλκαντάρα, πώς να σε διαβώ;

Υγρή λαβωματιά της μνήμης
τριγύρω μας ο Τάγος
σε μια εποχή που μύρμηγκες
ψευδορωμαίοι περπατούσαν
πίνοντας άπλειστα το σάλιο τους.

Ανάμεσά τους παραπαίοντας
και ξαναβρηκα την ροή του χρόνου
στο μονόξυλό μου.
Φίλοι μου, θυμηθείτε!
Γνωρίζω εδώ μια σύναξη
πέρ' απ' τους τείχους,
στέκι που λίγοι το πατούν'
γνωρίζω την φωνή και το κρασί
στο απόσκιο τούτο, στου Δομήνικου
τον δρόμο: φυσικά κι αυτός
μαζί μας με τα δάκτυλά του
κρυφός με τους χιτώνες του
κι εγώ ένας άγνωστος, βγαλμένος
από την ταφή του Οργκάθ
με την πατρίδα στερημένη από τις πτέρνες μου
σε μια Ισπανία σκοτεινή
κλεισμένη ακόμη στο καβούκι της.

από το βιβλίο Αριστοτέλης Νικολαΐδης, Συγκεντρωμένα Ποιήματα 1952-1990
Εκδόσεις: Πλέθρον, 1991

*
Φωτ: garystravels.com

119. Νίκος-Αλέξης Ασλάνογλου: Μασσαλία

Μασσαλία

Αυτή την πόλη τη λατρεύω, σε μεγάλωσε
καθώς γυρίζω τ' απογεύματα ολομόναχος
στην προκυμαία ή στο παλιό λιμάνι
αυτός ο τόπος ξέρω πως σ' αγάπησε
συννεφιασμένη αγέλαστη εργατούπολη
στα χέρια ενός ανάλγητου εργοδότη

Γι' αυτό αγάπησα τους δρόμους της, τη συννεφιά
κι όλο βυθίζομαι μες στην ερειπωμένη όψη

από το βιβλίο Νίκος-Αλέξης Ασλάνογλου, Ο δύσκολος θάνατος
(συλλογή: Νοσοκομείο εκστρατείας)
Εκδόσεις: Νεφέλη, 1985
*

Φωτ: aipel.se

118. Τίτος Πατρίκιος: Καζέρτα

Κατοικίες των Ηγεμόνων

«Πρέπει να πας στην Caserta», μου έλεγε η φίλη μου η Νίνα στη Ρώμη. «Να δεις τα ανάκτορα και τους κήπους, είναι οι Βερσαλλίες των φτωχών, των Βουρβώνων της Νεάπολης». Εγώ το μόνο που γνώριζα ήταν η Συμφωνία της Καζέρτας, που έγινε το 1944 και καθόρισε όλη τη μετέπειτα ζωή της Ελλάδας. Το όνομα μπήκε τόσο πολύ στην καθημερινή μας ζωή ώστε το ελληνοποιήσαμε και από Καζέρτα το κάναμε Γκαζέρτα. Άλλωστε ούτε που ξέραμε τι σήμαινε ακριβώς αυτό το όνομα.

Τώρα έφτασα σε τούτη τη μικρή πόλη κοντά στη Νεάπολη, και περιδιαβάζω όλη τη μέρα στους κήπους και τα ανάκτορα. Οι απέραντοι κήποι, με τις κρήνες και τα αγάλματα, είναι πραγματικά μαγικοί. Τα αχανή ανάκτορα, παραφορτωμένα και βαριά, σαν να προσπαθούσαν τότε να προκαλέσουν δέος ακόμα και σ' εκείνους που δεν θα έμπαιναν ποτέ μέσα, που μόνο θα άκουγαν γι αυτά. Για να φτιαχτούν απορροφούσαν όλους τους πόρους του βασιλείου επί χρόνια. Και επί χρόνια έμεναν κλειστά.

Έχοντας πληρώσει το εισιτήριό μου, μπορώ να μπαίνω και να βγαίνω όσο θέλω. Ξαναγυρνάω στις αίθουσες για να δω κι άλλο την πανάκριβη κακογουστιά των ηγεμόνων. Να δω τι επιθυμούσαν και τι αποκτούσαν, τι επέβαλλαν στους άλλους να επιθυμούν χωρίς να το αποκτούν. Έτσι καταλαβαίνει κανείς τους ανθρώπους που καθορίζουν τις τύχες μας. Και όσο τα ανάκτορά τους μένουν κλειστά, τόσο οι αποφάσεις τους μένουν κλειστές και αδιαφανείς.

Όμως εκείνη η Συμφωνία πού να υπογράφτηκε; Εδώ, σε κάποια από τις αναρίθμητες πολυτελείς αίθουσες; Το αποκλείω. Δεν μπορεί να έφεραν σε ανάκτορα τους εκπροσώπους των ελλήνων ανταρτών, που μόλις είχαν κατέβει από τα βουνά. Θα πρέπει να τους στρίμωξαν σε κανένα ανώνυμο γραφείο, στην πόλη, το οποίο εξαφανίστηκε χωρίς να αφήσει ίχνη.

Σκέφτομαι τον καιρό που θα μπορεί κανείς να τριγυρνάει ελεύθερα, μαζί με χιλιάδες άλλους τουρίστες, στα ανάκτορα του Μπρέζνιεφ και του Μάο. Που θα μπορεί να βλέπει από κοντά και τα πιο ευτελή προσωπικά τους αντικείμενα. Αυτά που έφτιαξαν τον δικό τους αφανή μικρόκοσμο. Αυτά που σήμερα ακόμα επηρεάζουν τον δικό μας κόσμο.
Caserta, 14 Αυγούστου 1984

από τo βιβλίο του Τίτου Πατρίκιου Περιπέτειες σε τρεις σχεδίες
Εκδ. Κέδρος, 2006
(αποσπάσματα προδημοσιεύθηκαν στο Δέντρο, τχ.143-144)
*

Φωτ: villasimitode.it

117. Βασίλης Κουγέας: Φλωρεντία

Κουνούπια στη Φλωρεντία

Διαβάζοντας
στον στίχο του Spender εμφανίζεται
πάλι η πόλη.
Κουνούπια
που τότε δεν λογάριαζε κανείς
έρχονται τώρα και σκεπάζουν τη φωτογραφία
εκεί που τα χέρια δένονταν
και κρύβουν
ό,τι
σήμερα δεν υπάρχει
έτσι κι αλλιώς.

από το βιβλίο του Βασίλη Κουγέα Του άλλοτε κατοικημένου
Εκδόσεις: Ύψιλον, 1997
*

Φωτ: langage.com

116. Κώστας Καρυωτάκης: Βενετία

Ω Βενετία

Ω Βενετία, πόλις από χρυσάφι κι από σμάλτο,
κορώνα στη λαμπρότητα της Αδριατικής,
Μέγα κανάλι, Γέφυρα των στεναγμών, Ριάλτο,
ω θύμηση ανεξάλειπτη μιας εκθαμβωτικής

νύχτας, που περπάτησα στη μυθική πλατεία
του Αγίου Μάρκου, μπρος εις το παλάτι των Δουκών,
ακούοντας να σφυρηλατούν τις ώρες μία μία
τα χάλκινα ομοιώματα των δύο στρατιωτών, -

πόσο πλάγι σου φαίνονται μικρά και χωρίς βάθος
τα αισθήματα που μας κρατούν ακόμη εδώ στη γη,
εφήμερος η λύπη μας, αταίριαστο το πάθος,
ω αιωνία παράδοση του κάλλους και πηγή!

από την Βασική Βιβλιοθήκη - τμ. 29
Εκδ. Αετός, 1954
*

Φωτ: venezia-connect.com

115. Νάσος Βαγενάς: Γενεύη

Ο Κάλβος στη Γενεύη

Ένας παλιός καναπές. Μια καρέκλα που τρίζει.
Κλειστές κουρτίνες. Το τραπέζι στενό.

Στο ράφι τραγωδίες του Αλφιέρι.
Και τα οργισμένα γράμματα του Φώσκολου.

Χειμώνας. Αέρας ψυχρός. Βροχή. Το ποτάμι.
(Στην άλλη όχθη ο κόμης Capo d' Istria

ταχυδρομεί επιστολές στην Πετρούπολη.
Και περιμένει. Περιμένει).

Τη νύχτα μ' ένα βαθύ παλτό περπατάει
μέσα από δρόμους υπαρκτούς κι ανύπαρκτους:

Grand'Rue. Place St. Germain. Rue Beauregard.
Ελευθερίας. Rue du Soleil-Levant. Αρετής.

Ή γράφει κάτι σπασμένα ελληνικά
σε χαρτί δανεισμένο από τη λέσχη της Société de Lecture.

από Το Δέντρο
τχ. 4, Σεπτέμβριος 1978 (ΕΚΕΒΙ)
*

Φωτ: citypictures.org

114. Γιώργος Βέης: Ντύσσελντορφ

Αεροδρόμιο Ντύσσελντορφ

3.
Σ' έψαξα στους διαδρόμους, στις αίθουσες αναμονής,
κοίταξα στη γωνία με τους πίνακες των αφίξεων,
εκεί που θα 'πρεπε να διάβαζες την πτώση μου,
πέντε η ώρα το πρωί βγήκα έξω,
στεκόσουνα στο υπόστεγο, στην άκρη,
μισή νερό, μισή φως φθορίου,
"ώστε έρχεσαι από τον ουρανό"
μου ψιθύρισες στο στόμα,
τόσο κοντά που άγγιζα το μυαλό σου,
περάσαμε απέναντι να πάρουμε ταξί
"η ψυχανάλυση είναι η τρέλα" πρόσθεσες
κι έσβησες το τσιγάρο στην παλάμη σου -
θολά κτίρια κόκκινες λάμπες
αιφνίδια μουσική της αυγής
αυτόματες πόρτες τουρμπίνες
κυλιόμενες σκάλες πλησίαζαν γρήγορα
φακοί, χνώτα,
φάσματα μας έφτασαν και μας τύλιξαν
δίπλα μας τ' αεροπλάνα χάνονταν το ένα μετά το άλλο
βαθιά στην κίτρινη ομίχλη των πτήσεων
μόλις που διακρίναμε τις κοσμικές λάμψεις,
τη διχαλωτή λεωφόρο στον αράγιστο καθρέφτη της σελήνης.

Ώρες μαζί ώσπου χάσαμε τα σημάδια
δε βρήκαμε τα σύνορα να γυρίσουμε πίσω
μας μάζεψε στο τέλος κι εμάς η αιθάλη,
το τρυφερό σκοτάδι της άλλης νύχτας.

από τις 49 φωνές - ανθολ. 1991
Εκδόσεις: Πρόσπερος, 1991
*

Φωτ: twip.org

113. Ανρί Τρουαγιά: Πράγα

Μαρίνα Τσβετάγιεβα
Κεφ. Από τη μια εξορία στην άλλη: Γερμανία, Τσεχοσλοβακία

...στις 31 Ιουλίου του 1922 η Μαρίνα, η κόρη της και ο σύζυγός της φεύγουν για την Τσεχοσλοβακία.

Παράξενος τόπος: δεν είναι Ρωσία και δεν είναι Ευρώπη. Οι αυτοεξόριστοι γίνονται δεκτοί σαν γονείς που το σπίτι τους καταστράφηκε σε πυρκαγιά. Ρώσοι λόγιοι παραδίδουν μαθήματα στα ρωσικά στο πανεπιστήμιο της Πράγας. Οι ρώσοι φοιτητές μένουν στα παλιά κτίρια που προορίζονταν για τους γερμανούς αιχμαλώτους πολέμου. Ορισμένοι ρώσοι συγγραφείς παίρνουν μια κρατική επιχορήγηση που τους επιτρέπει να συνεχίσουν το έργο τους. Μια ιδιωτική οργάνωση, η Γιεντνότα, την οποία διευθύνει η Άνα Τέσκοβα, μια τσέχα λογοτέχνιδα που κατάγεται από την Αγία Πετρούπολη, επιχειρεί να φέρει κοντά, τους διανοούμενους της Τσεχοσλοβακίας και της Ρωσίας. Η Ορθόδοξη Εκκλησία, υπό την αιγίδα του επισκόπου Σεργκέι Κορόλεφ, προσπαθεί να διατηρήσει την πίστη όλων των δυστυχισμένων που αναγκάστηκαν να φύγουν από την πατρίδα τους. Όλα στην Πράγα βροντοφωνάζουν τη συγγένεια του ρωσικού και του τσεχοσλοβακικού πνεύματος, πέρα από τα σύνορα και με την έγκριση της κυβέρνησης. Όπως φαίνεται, σε τούτη την ευλογημένη γη, η φωνή της καρδιάς υπερισχύει έναντι εκείνης της λογικής.

Henri Troyat

Μετάφραση: Μαριλένα Καρρά

από το βιβλίο του Ανρί Τρουαγιά Μαρίνα Τσβετάγιεβα
Εκδόσεις: Μεταίχμιο, 2001
*

Φωτ: ucira.ucsb.edu

112. Κάρολιν Φορσέ: Βελιγράδι

Αντοχή

Στο Βελιγράδι τα παράθυρα του τουριστικού
ξενοδοχείου ανοίγουν πάνω από επτά ορόφους πασχαλιές,
βροχή ξεπαστρεύει υφαντά τραπεζομάντηλα και ποτά
από τα τραπεζάκια, οι μεταξωτές σημαίες των αδέσμευτων εθνών
πλουμιστά εσώρρουχα στον άνεμο. Ο Τίτο ζούσε.
Ψώνισα στ' αγγλικά, με περάσαν για Τσέχα,
περπάτησα ως τα συντριβάνια και την αγορά
με τα σκόρδα και τα τσαντήρια, επανειλημμένως
συνάντησα τη νεκρή μου Άννα,
σκληρά κίτρινα φασόλια στην ποδιά της,
με το άσπρο της βαμβακερό καλοκαιριάτικο τσεμπέρι,
τα μάτια της σκληρά κουκούτσια της περασμένης της ζωής.
Κουτσομπολιό με φιλενάδες, με κομπολόι
στα χέρια, κάτι να μου πουλήσει έκανε.
Η Άννα ξεφλούδιζε τα χέρια της
με το κοφτερό μαχαιράκι, έλεγε: Στη χώρα σας
δεν έχετε τίποτα. Η κάθε λέξη
φλούδα πεταμένη στο δρόμο
ή βουνό πολιορκημένο από τραίνα
φορτωμένα κοπριά και θλίψη.
Στο Βελιγράδι έψαξα για κάποιο άγιο
πρόσωπο ζωγραφισμένο χωρίς χέρια
όπως όταν ο εικονογράφος πέφτει για ύπνο
και ξυπνά με μια εικόνα σταλμένη από τους νεκρούς.
Σε κάθε γωνιά η Άννα παράταγε τη δουλειά
στο πόδι, σήκωνε το κεφάλι της και με κοίταζε.
Είμαι ποιήτρια και άτεκνη, είπα.
Ποτέ δε ζωγράφισα αυγό, ούτε έφτιαξα προσευχές
κι έχω να γιορτάσω σωστά το Πάσχα χρόνια.
Από το Βελιγράδι στη Φραγκφούρτη πέρσι
καλοκαιριάτικα, από Φραγκφούρτη Νέα Υόρκη,
από Νέα Υόρκη στην κοιλάδα του Ρόανωκ
εκεί που τα βουνά σφίγγουν ανάμεσά τους
την ανάσα των νεκρών και ξεκολλούν
απ' το κάθε πρωινό μια φρέσκια γάζα πάχνης.
Νέα Υόρκη, Ρόανωκ, από την κοιλάδα
σε τούτο δω το ακρωτήρι και τους λόφους
όπου ο άνεμος αποκτάει κορμί δικό του
και το έλατο σκύβει στο παράθυρο
το βράδυ και χτυπάει το τζάμι
σα γυναίκα που έζησε τα πάντα.
Πισκάτα, σιγά τη γλώσσα σου, μου λέει.
Κάτι προσπαθώ να σου μηνύσω.

Carolyn Forché

Μετάφραση: Στάθης Γουργουρής

από τη λέξη
τχ. 58, Οκτώβριος '86
*
Φωτ: munplanet.com

* * *
- η Κάρολιν Φορσέ στo γράμμα σε χαρτί

111. Λουάν Τζούλις: Τίρανα

Χειμωνιάτικη βραδιά στα Τίρανα

...Νωπά,
δάκρυα γυναικών.
Χήρες πολλές.
Ομοιόμορφα πένθη.
Μεταμορφωμένα μάτια,
με σκιές θανάτου...
Μαύρες γωνίες,
σαν φόβος πυγολαμπίδων...
Ντύνομαι άγνωστος:
μαύρο κοστούμι,
γραβάτα
και ψυχή δανεική...
Χωρίς φως,
τρομαγμένο ποντίκι
στον σεισμό,
νιώθω,
βρίζω τον εαυτό μου για το μασκάρεμα.
Δεν με γνωρίζει
η βραδιά,
ούτε εγώ την ξέρω.
Μόνο η γκρίζα ομίχλη
όπως τότε.
Γκρίζα και γριά.
Δεν με θυμάται.
Μεγάλωσα...

Luan Xhuli

από τo Εντευκτήριο
τχ. 82, Ιούλιος 2008
*
Φωτ: tuttisfondi.com

110. Βασίλης Παπάς: Πρέσπες

Πρέσπες

Κάτι σε πιάνει εδώ, η ερημιά, μικρές στιγμές που φεύγουν ψάρια στο νερό και κολυμπούν σε τρία κράτη, ένα τοπίο που μαζεύεται σαν κόμπος, με το ζωνάρι των βουνών να σφίγγει γύρω-γύρω, και μόνο αφύλακτες διαβάσεις αισθημάτων ξέρουνε πώς να το υπερβούν. Βουνά και λίμνες που πλέει πάνω τους το φως κρυμμένων ήλιων.
Κοιτάζεις μα έχει ξεθυμάνει η ματιά, ακούς και μια σκιά σε εμποδίζει, κυλάς απλώς και φτάνεις, σαν βαγονέτο που αλλάζει σκηνικό, το πρόσωπό σου. Γεμάτο υπολείμματα και υπόλοιπα το μέρος, και μια μεταφυσική σιωπή, πάχνη που πέφτει στοργικά στα πεταμένα κόκαλα της μνήμης.
Ποιος να συνθέσει τώρα εδώ την ιστορία και πώς να συνεννοηθούνε οι νεκροί, αυτοί που βούλιαξαν στο έλεος μιας αγάπης, που πυρπολήθηκαν κι έγιναν στάχτη οι στοχασμοί, ή όσοι χάθηκαν απλώς σαν βάρκες που γλιστράνε στα νερά αυτής της έσχατης γαλήνης. Χυμένοι στην απόσταση του χρόνου, κομμάτια απ' το πανόραμα που φτάνει ως εδώ, κομμάτια και τα μυστικά τους.

από Το Δέντρο, τχ. 75/76
- αναδημοσίευση: Φωνές '93 (εκδ. Πρόσπερος, 1994)
*

Φωτ: .transalp.gr

109. Λώρενς Ντάρελ: Κέρκυρα

Η σπηλιά του Πρόσπερου

10.4.37
Είναι σόφισμα να φαντάζεσαι ότι υπάρχει κάποια αυστηρή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στον κόσμο του ξύπνιου και στον κόσμο των ονείρων. Η Ν. κι εγώ, λόγου χάρη, αισθανόμαστε μπερδεμένοι, διότι είναι λες και μέσα μας ζούμε πολλές ζωές ταυτόχρονα' έχουμε την εντύπωση ότι είμαστε απλώς σημεία αναφοράς στο χώρο και στο χρόνο. Διαλέξαμε την Κέρκυρα ίσως επειδή αποτελεί τον προθάλαμο της Ελλάδας του Αιγαίου, όπου κάτω από το ταβάνι τ' ουρανού επιπλένουν ηφαιστειακά γκρίζα καύκαλα χελώνας που λέγονται νησιά. Η Κέρκυρα είναι ένα μπλε βενετσιάνικο και χρυσαφί - φριχτά κακομαθημένη από τον ήλιο. Σε μπουχτίζει η απλοχεριά του, σε αποχαυνώνει. Οι κοιλάδες στο νότο του νησιού είναι ζωγραφισμένες με παχιές πινελιές κίτρινου και κόκκινου, ενώ οι άγριες κουτσουπιές σημαδεύουνε τους δρόμους με τις μαβιές εκρήξεις των ανθών τους. Όπου και να πας, μπορείς να ξαπλώσεις πάνω στο γρασίδι. Ακόμα και οι γυμνές βόρειες άκριες του νησιού σφύζουν από λιόδεντρα και κρυστάλλινες πηγές.

25.4.37
Η αρχιτεκτονική της πόλης είναι βενετσιάνικη. Τα σπίτια πάνω από το παλιό λιμάνι είναι χτισμένα κομψά σε κλίμακες, σαν σε λεπτές κερκίδες, με στενά καντούνια και κιονοστοιχίες ολούθε. Κόκκινο και κίτρινο, ρόζ και ώχρα - ένα μείγμα παστέλ αποχρώσεων που το φως του φεγγαριού μεταμορφώνει σε μια εκθαμβωτική λευκή πολιτεία, σαν στολίδι για γαμήλια τούρτα. Η πόλη κρύβει κι άλλα περίεργα - τα απομεινάρια μιας βενετσιάνικης αριστοκρατίας που ζει σε παλιά αρχοντικά στην εξοχή, πνιγμένα στο πράσινο, περικυκλωμένα από τα κυπαρίσσια που στέκουνε φρουροί' έναν παμπάλαιο πολιούχο άγιο με χρυσοκεντημένα πασουμάκια, που κάθεται σε μια μεγαλοπρεπή ασημένια λάρνακα, πάντα σ' ετοιμότητα για θαύματα.

Lawrence Durrell

Μετάφραση: Λύο Καλοβυρνάς

από το βιβλίο Η σπηλιά του Πρόσπερου
Εκδόσεις: Μεταίχμιο, 2006

*
Φωτ: easypedia.gr

* * *
- o Λώρενς Ντάρελ στo ταξιδεύοντας και
- στα Αυτοβιογραφικά

108. Κώστας Καρυωτάκης: Πρέβεζα

Πρέβεζα

Θάνατος είναι οι κάργες που χτυπιούνται
στους μαύρους τοίχους και στα κεραμίδια'
θάνατος οι γυναίκες που αγαπιούνται
καθώς να καθαρίζουνε κρεμμύδια.

Θάνατος οι λεροί ασήμαντοι δρόμοι,
με τα λαμπρά μεγάλα ονόματά τους'
ο ελαιώνας, γύρω η θάλασσα, κι ακόμη
ο ήλιος - θάνατος μέσα στους θανάτους.

Θάνατος ο αστυνόμος που διπλώνει
για να ζυγίση μια "ελλιπή" μερίδα'
θάνατος τα ζουμπούλια στο μπαλκόνι,
κι ο δάσκαλος με την εφημερίδα.

(Βάσις, Φρουρά, Εξηκονταρχία Πρεβέζης -
την Κυριακή θ' ακούσουμε τη μπάντα.
Επήρα ένα βιβλιάριο Τραπέζης -
πρώτη κατάθεσις: δραχμαί τριάντα.)

Περπατώντας αργά στην προκυμαία,
"Υπάρχω;" λες - κ' ύστερα: "Δεν υπάρχεις!.."
Φτάνει το πλοίο - υψωμένη η σημαία,
ίσως έρχεται ο κύριος Νομάρχης!..

(Αν τουλάχιστον μέσα στους ανθρώπους
αυτούς ένας επέθαινε από αηδία...
Σιωπηλοί, θλιμμένοι, με σεμνούς τρόπους,
θα διασκεδάζαμε όλοι στην κηδεία.)

από την Ανθολογία της Νεοελληνικής Γραμματείας - Τόμος β'
Εκδόσεις: Τα Νέα Ελληνικά, 1971
*
Φωτ: discovergreece.com

* * *
Ακόμα:
- ο Κώστας Καρυωτάκης στο χωρίς άλλη αναβολή
- ποιήματα για τον Κώστα Καρυωτάκη στο μετά τιμής
- ποιήματα του Κώστα Καρυωτάκη, στο μετά τιμής

107. Μιχάλης Γκανάς: Ιωάννινα

Γυάλινα Γιάννενα, Ι

Χάραζε ο τόπος με βουνά πολλά
κι ανάτελλε τα ζωντανά του,
καλούς ανθρώπους και κακούς, νυφίτσες,
αλεπούδες, μια λίμνη ως κόρην
οφθαλμού και κάστρα πατημένα.

Θα 'ναι τα Γιάννενα, ψιθύρισα,
στο χιόνι και στον άγριο καιρό
γυάλινα και μαλαματένια.
Κι όσο πήγαινε η μέρα,
σαν το βαπόρι σε καλά νερά,
είδα και μιναρέδες κι άκουσα
τα μπακίρια να βελάζουν.

από την συλλογή Γυάλινα Γιάννενα
Εκδόσεις: Καστανιώτης, 1989
*

Φωτ: akazoo.gr - από την peny
Ιωάννινα, η λίμνη Παμβώτις

106. Κωστής Παλαμάς: Μεσολόγγι

Μισολόγγι

Κόβω για σε τα βάγια
του τραγουδιού ιερά'
στο μέτωπο τα πλέκω,
στεφάνια γιορτερά.

Βωμός το μέτωπό σου.
Θυμάσαι; Μια φορά
στο γγίξαν και στ' αγιάσαν
της Δόξας τα φτερά.

Λάμπουν ιερά, στα βάγια
του τραγουδιού, η φωτιά,
το αίμα των ηρώων,
του χαλασμού η νυχτιά.

Και τρέμουνε στα βάγια
ιερά του τραγουδιού
τα δάκρυα μιας αγάπης,
τα χρόνια ενός παιδιού.
1910

από: Κωστή Παλαμά Άπαντα, Τόμος 5
Εκδόσεις: Μπίρης, 1972
(με την επιμέλεια του "Ιδρύματος Κωστή Παλαμά")
*
Φωτ: mesologi.gr

105. Γιάννης Βαρβέρης: Δελφοί

Απόπειρα στους Δελφούς

Έχοντας πια κλείσει το μαντείο
δε θα 'πρεπε, Θεοδόσιε
ν' ανησυχείς και να φοβάσαι
λίγα γενναία ερείπια
έναν ηνίοχο μόλις βουρκωμένο
δίχως το άρμα του
μια Κασταλία που ρέει μονάχα
τ' όνομά της
και κάτι ξερά βράχια
σαν σκαλισμένα με μορφές
ιερέων αρχαίων του Φοίβου.
Έχεις ακόμα τις εγγυήσεις
των χριστιανών περιηγητών
των κοσμικών ξενοδοχείων
των τόσων αιώνων που σκεπάσανε
τις δάφνες της Πυθίας.
Όμως ανησυχείς, Θεοδόσιε
κι ίσως κάνεις καλά
ουδείς ουδέν προλέγει πια
απόλυτη η σιγή
- τέλειος χρησμός -
όχι, ουκ απέσβετο και λάλον ύδωρ.

από το βιβλίο Γιάννης Βαρβέρης*, Ο άνθρωπος μόνος
Εκδόσεις: Κέδρος, 2009

[*Σήμερα (1955-2011)]

*
Φωτ: 24grammata.com

* * *

- ένα μελοποιημένο ποίημα του Γιάννη Βαρβέρη στo Juke Box
- o Γιάννης Βαρβέρης για τον Κωνσταντίνο Π. Καβάφη, στο μετά τιμής
- ο Τάσος Κόρφης στον Γιάννη Βαρβέρη, στο μετά τιμής
- Γιάννη Βαρβέρη: Το γράμμα, στο γράμμα σε χαρτί

104. Γιώγια Σιώκου: Τήνος

Τήνος

Υδρούσσα ηλιογέννητη,
στοχάζεσαι
σε αγέρινη γαλήνη.

Απέριττος ο ναός
λάμπει
στεφανωμένος περιστέρια.

Κτιστό Φως'
θόλος αναστάσιμος'
γαλανό θυμίαμα προσευχών'
άστρα σμαραγδένια.

Σ' έναστρους λειμώνες
μαρμαρένιες μαργαρίτες ανθίζουν λυπημένα.
Και ο Χαλεπάς ανάμεσά τους σκυφτός
σμιλεύει "το παραμύθι της Πεντάμορφης",
σπαράγματα ερημιάς,
την "Κοιμωμένη".

Τήνος
Καλοκαίρι 2006

*Tinos

Radiant Ydroussa,
you meditate
in a windy peace.

Inortate the church
gleams
garlanded with doves.

Created Light;
Easter dome;
blue incense of prayers;
emerald stars.

In star-studded meadows
marble daisies flower sorrowfully.
And stooping among thεm Halepas
carves the "Fair Maid's Fairytale",
desolation's lamentations,
the "Sleeping Girl".

Tinos
Summer 2006
Μετάφραση: David Connoly

από το δίγλωσσο βιβλίο Γιώγια Σιώκου, Αρχαία μέλισσα
Εκδόσεις: τυπωθήτω - λάλον ύδωρ, 2010
*
Φωτ: wayfaring.info
Τήνος, Πάνορμος