133. Νεντίμ: Κωνσταντινούπολη

Το τραγούδι της Σταμπούλ

Μια πέτρα της Σταμπούλ, της ασύγκριτης και ανεκτίμητης πόλης, αξίζει όσο ολόκληρη η Περσία.
Αυτό το τέλειο κόσμημα ανάμεσα σε δυο θάλασσες είναι άξιο να συγκριθεί μονάχα με τον ήλιο που φωτίζει αυτόν τον κόσμο.
Αραγε ο Παράδεισος είναι πιο ψηλά ή πιο χαμηλά από δω;
Στ' αλήθεια ο παράδεισος είναι εδώ. Τι νερό και τι αγέρας είναι αυτός;
Κάθε κήπος της είναι μια πανδαισία ομορφιάς, κάθε γωνιά της μια σπατάλη ευτυχίας και τέρψης.
Είναι αμαρτία να την συγκρίνεις με τον κόσμο. Κι είναι λάθος να παρομοιάζεις τον παράδεισο με τους τριανταφυλλώνες της.
Εδώ ο καθένας χορταίνει τους λογής πόθους του.
Γι' αυτό οι τεκέδες της είναι για όλους καταφύγιο.
Στις αγορές της πουλιέται το «ύφασμα της γνώσης».
Είναι πηγή των σοφών και παζάρι κάθε τέχνης.
Κάθε τζαμί της είναι ιερό σαν το όρος που φανερώθηκε ο Θεός.
Και το ιερό του βήμα μοιάζει με φρύδι αγγέλου.
Οι πηγές της δίνουν ζωή στον άνθρωπο. Τα λουτρά και τα χαμάμ της χαρίζουν στην ψυχή ηδονή και στο κορμί γιατριά.
Των ντόπιων τα φερσίματα είναι αρεστά και άξια. Λένε, όμως, πως οι ωραίες τής Σταμπούλ γρήγορα λησμονούν κι είναι άπιστες.
Για τις καινούργιες διασκεδάσεις της αξίζει να γραφτούν σειρές βιβλίων.
Οι λόφοι, οι εξοχές της και τα κιόσκια της είναι φτιαγμένα από χαρά και ευθυμία για κάθε είδους τέρψη και απόλαυση.
Μα είναι δυνατόν ποτέ να απαριθμήσουμε όλες τις χάρες της Σταμπούλ;

Nedim

Μετάφραση: Θωμάς Κοροβίνης

από το Εντευκτήριο, τχ.79
Οκτώβριος 2007
*
Φωτ: businessdestinations.com (Juliana Buhring around the world by bike in 152 days)

98. Διδώ Σωτηρίου: Σμύρνη

H Σμύρνη

Ώρες ολόκληρες τριγύριζα μέσα στα μπεζεστένια και στα σοκάκια της Σμύρνης, ίσαμε που με βρήκε η νύχτα. Εργάτες με μακριά ραβδιά ανάβανε τα φανάρια του γκαζιού. Ομορφοστολισμένες κυράδες κατεβαίνανε με τις καρότσες τους για τις Λέσχες, τα προβέγγερα και τις "γιαβάν σουπέδες". Κοπέλες ξεντεκολτεδιασμένες, μελαψές και πεταχτές σεργιανούσανε, γελούσανε, κορτάρανε. Ζευγάρια εύθυμα αγοράζανε λουλούδια. Στα καφενεία παίζανε μουσικές, τραγουδούσανε πολιτάκια και γκαρσόνια πηγαινοφέρνανε δίσκους με καραφάκια και μεζέδες. Η προκυμαία μοσχοβολούσε ούζο, αγγουράκι, τηγανητό κρέας και θαλασσινά. Μασουλίζανε οι καθιστοί και οι σουλατσαδόροι, σπόρους, τσεμπλεμπούδες, παγωμένα αμύγδαλα, λιμπινάρια, και και γλασσάδες και ζαχαρωτα και γλειφιτσούρια.

Τα σπίτια, ακόμα και στους απόμακρους μαχαλάδες, ανοιχτά, συντροφεμένα. Στις πόρτες καθισμένες φαμελιές είχαν στρωμένο εύθυμο λακιρντί. Δεν μου 'κανε καρδιά να πάω για ύπνο. Είχα μόλις γνωριστεί με τη Σμύρνη και μου φαινότανε πως γεννήθηκα κι έζησα εδώ τα δεκάξι χρόνια της ζωής μου. Όταν έπεσα να κοιμηθώ, στριφογύριζα και της μίλαγα σαν ερωτευμένος. "Είσαι όμορφη, το ξέρεις; Είσαι πολύ όμορφη!"

Από Το Δέντρο - τχ. 53/54
Ιούνιος 1990
*
Φωτ: compete-youth.eu

71. Anna de Noailles: Κωνσταντινούπολη

Πόλη

Είδα την Πόλη ως ήμουνα παιδί, και τη θυμάμαι
σαν κάτι ονειρεμένο.
Θυμάμαι κάποιο μιναρέ γαλάζιο, κι' ένα βάζο
με σμύρνα γεμισμένο.

Θυμάμαι, στα Γλυκά-νερά, το λαγγεμένο βράδυ
το δίχως τελειωμό:
σα φίδι μού τριγύριζε με θέρμην από τότε
η Ποίηση το λαιμό.
. . . . . . . . . .

Και στοχαζόμουνα σαν τι, στο τρυφερό παλάτι,
ποια τάχα συντυχιά,
ποιο βεζυρόπουλο τρελό για πάντα θα μ' εκράτει
σε μια γλυκειά σκλαβιά!

Ό αιθέρας μοιάζει χλιαρός στη δύση, κ' είν' η γης
βαριά, το καλοκαίρι.
Στενάζει από την ηδονή και βράζει η έμορφιά
στ' Ανατολίτικα τα μέρη.

Πολύχρωμα συντέφια κι' ω! βραχιόλια από κοράλι,
παζάρια ευωδιασμένα,
σταφύλια από το Βόσπορο τριανταφυλλιά, που μοιάζουν
φτιασιδωμένα !

Άγρια κι' ολόθερμη ζωή, ξέγνοιαστη κι' ερωτιάρα,
κοιμάσαι όλη τη μέρα.
Κ' είναι, τη νύχτα, οι πόθοι σου σκυλιά, τα στόματά τους
φλογίζουν τον αγέρα.

Ω! τ' Αρναούτ-κιοϊ συκιές, πολύφωτε ουρανέ,
μονότονη γοητεία,
να βλέπεις πάντα μιαν ακτή, που σκλάβα της κρατάει εκεί
την Ευτυχία!

«Τα φώτα της Αγιά-Σοφιάς δάσος, και το λιβάνι
κρυμμένο περιβόλι,
στο λαγγεμένο της κορμί στηλώνεται, κι' αφήνει
να τη θαυμάζουν όλοι...»
. . . . . . . . . .

Ήμουν φτιαγμένη για να ζω πλάι στα νερά τ' αμαρτωλά
κι' από του ήλιου το χάδι,
τη χώρα αφιερώνοντας του μισοφεγγαριού
στην Άρτεμη, το βράδυ.

Ήμουν φτιαγμένη για να ζω κατ' από μια δαμασκηνιά
τρώγοντας κουκουνάρι.
Εκεί που ετοίμαζ' η Ξανθώ το χτυποκάρδι του Σενιέ,
όλη δροσιά και χάρη.

Ήμουν φτιαγμένη για να ζω στα βέλα τα μεταξωτά
και μέσ' τα κεχριμπάρια,
που δένουν και σκεπάζουνε τα μπράτσα τα λαχταριστά,
ανάλαφρα κι' ανάρια.
. . . . . . . . . .

Κανένας δε θε νά 'ξερε τον ξέφρενό μου πόνο
δε θα 'χα τραγουδήσει:
θα 'χα κρατήσει απάνω μου, σα μια πελώρια λύρα
του ήλιου τη χρυσοβρύση.
. . . . . . . . . .

Άννα Ντε Νοάιγ

Μετάφραση: Μυρτιώτισσα

Από την παγκόσμιο ανθολογία - τόμος Α'
Eκδ. Γεωργίου Παπαδημητρίου, 1953

*
Φωτ: turkiyerehberi.gen.tr

47. Zeki Ömer Defne: Αϊβαλί

Ραντεβού στο Αϊβαλί
Αφιερώνεται στον Έρμο Αργαίο

Του Μαγιού με τα κεράσια και τα τριαντάφυλλα
Η ζεστασιά καθώς θ' αρχίσει στο Αϊβαλί να κατεβαίνει
Απ' τους μπαχτσέδες και την ποίησήη του
Εσείς, εγώ, ο Γιορουλμάζ
Με ρακί καζανιαστό
Και κονιάκ ελληνικό
Έτσι μια μέρα να σμίξουμε η πεντάδα
Στου Σεϊτάνσοφρά σε μια γωνιά
Της θάλασσας καθώς θ' αρχίζει η φωταψία ένα δείλι.
Έτσι κάπου να κάτσουμε
Και τον ήλιο μας κανείς μη μας τον κρύψει
Του απομεσήμερου τον ορίζοντα να σκοτεινιάσει
Κανείς να μην τολμήσει το τραπέζι μας μακριά να πάρει
Απ' τις όμορφες εκείνες που ζούμε ώρες
Σε τέτοιον τόπο να σταλιάσουμε
Όπου ποτήρι κανενός τη φιλία μας θα σκιάσει.
Να πιούμε παρέα γεμίζοντας
Απ' του ολόγιομου φεγγαριού κομμένο το ποτήρι στην Ανατολή
Και απ' την ίδια χρυσή κούπα πίνοντας κρασί
Ο Ποσειδώνας με το Διόνυσο στη Δύση
Την ίδια στιγμή σηκώνοντας τα ποτήρια
Και στέλνοντας μηνύματα
Να πιούμε στην υγειά της ανθρωπιάς, και της φιλίας
Κι ας λένε πώς αυτό είναι μια ουτοπία...
Να πίνουμε αιώνια αδελφωμένοι
Τραγουδώντας και απαγγέλοντας ποιήματά μας
Και της κιθάρας οι μελωδίες στ' αυτιά μας να ηχούνε
(1977)

Ζεκί Ομέρ Ντεφνέ

Μετάφραση: Έρμος Αργαίος

από την Ανθολογία Τουρκικής Προοδευτικής Ποίησης
Εκδόσεις: Αλφειός, 1981

*
Φωτ: Welcome to greece2india Blog
To Αϊβαλί, όπως φαίνεται από το Μοσχονήσι.

33. Ελισάβετ Κομνηνού: Άγκυρα

Άγκυρα

Και τώρα πού να σε βρω;
Στη μουσικότητα; Στο πολυσήμαντο μήνυμα;
Στη παλμικότητα; Στο ίχνος;
Στις εύγλωττες μαρτυρίες; Στις γεωμετρίες;

Στις αποσκευές μου ρούχα ελαφρά
Ένας έρωτας τεμαχισμένος προσεκτικά
Φεύγω για την Τουρκία

Και τώρα πού να σε βρω;
Στην Έφεσσο;
Στην Προύσσα; Στην Καππαδοκία;

Και τώρα πού να σε βρω
μισό της ψυχής μου;
Στο Αφιόν και στο Ικόνιο;
Φιμωμένο στόμα. Φιμωμένο σώμα

Πού να σε βρω στην οδύνη
στους δρόμους τους ατέλειωτους
στο φως και στο λιοπύρι
στα σίδερα του φύλακα. Στη Σμύρνη

Και τώρα πού να σε βρω
σ' αυτή την άxαρη πρωτεύουσα;
Μισό της ψυχής μου
Μισό σκοτάδι. Μισό φεγγάρι

Από την συλλογή Μωσαϊκό τοπίων και λόγων
Εκδόσεις: Δωδώνη, 1992
*
Φωτ: iaea.org

3. Ελισάβετ Κομνηνού: Κωνσταντινούπολη

Κωνσταντινούπολη

Τζαμιά και μιναρέδες στην ομίχλη
Ανάμνηση από λάσπη
και πηχτά ανθρώπινα πλήθη
Μιλούν τις γλώσσες του αγνώστου
και τις μουσικές του νόστου
Με μπαχάρια μυρωδικά
και κάθε λογής αγαθά
ανταλλάσσουν το άπιαστο με την έρευνα
το χέρι και το βλέμμα με το αίσθημα
τη φλόγα και το αρχαίο φίδι
με του Βοσπόρου το γαλάζιο φρύδι...
Όμως «Κωνσταντινούπολη» σημαίνει
αυτό ακριβώς που δεν ανταλλάσσεται:
Γυναίκα ώριμη με παρελθόν και πνεύμα
που όλοι τη θέλουν
και δεν ανήκει σε κανένα

Από την συλλογή Μωσαϊκό τοπίων και λόγων
Εκδόσεις: Δωδώνη, 1992
*
Φωτ: biggerthanfive.com