λογοτεχνικά ταξίδια στον κόσμο

Τετάρτη 15 Οκτωβρίου 2014

203. Δημήτρης Πετσετίδης: Αθήνα - Εξάρχεια


Το καφενείο

Γύρω στα 1960, τα Εξάρχεια ήταν μια ήσυχη γειτονιά. Λίγες οι πολυκατοικίες, περισσότερα τα παλιά διώροφα με τις ξύλινες πόρτες και τα μαρμάρινα μπαλκόνια. Σε κάθε σπίτι σχεδόν, υπήρχε ένα μικρό ή μεγαλύτερο κομμάτι γης με λίγη πρασινάδα, έβλεπες καμιά πορτοκαλιά, κάποιο φοινικόδεντρο, και παντού στις αυλές, στις σκάλες, στα μπαλκόνια, άφθονα λουλούδια. Ανέβαινες στο λόφο του Στρέφη και χόρταινε το μάτι σου κεραμίδι. Όταν εκείνον τον καιρό πέρασε για πρώτη φορά το αστικό λεωφορείο του «Γκύζη» από την Ζωοδόχου Πηγής, έφερε την ίδια αναστάτωση που βλέπουμε στα γουέστερν να φέρνουν τα τραίνα στις πόλεις των αποίκων της άγριας Δύσης. Οι κάτοικοι που είμαστε συνηθισμένοι να περπατάμε στο κατάστρωμα του δρόμου αναστατωθήκαμε από την αλλαγή. Τα καφενεία και τα εστιατόρια που συνήθιζαν να βγάζουν τις καρέκλες τους στα εξόχως στενά πεζοδρόμια εξαναγκάστηκαν να περιοριστούν στους μικρούς εσωτερικούς τους χώρους.

Οι κατοικίες που τα θερινά βράδια ησύχαζαν —πολλοί κοιμόνταν στα μπαλκόνια και τις ταράτσες—, αναστατώθηκαν με την εισβολή των λεωφορείων που, παλιά, ακούγονταν σαν μακρινός θόρυβος από την οδό Χαριλάου Τρικούπη. Τότε, ανακαλύψαμε πολλοί πόσο κοντά ήταν οι δυο δρόμοι, Ζωοδόχου Πηγής και Χαριλάου Τρικούπη.

Το καφενείο του Παπαζώτου βρισκόταν σε μια γωνιά με είσοδο από Ζωοδόχου Πηγής στο ισόγειο ενός παλιού στενόμακρου σπιτιού με κεραμίδια. Είχε δυο συνεχόμενες αίθουσες, στενόμακρες κι αυτές, στη μια παίζανε τάβλι και χαρτιά, πρέφα, και μπιζίκι, στην άλλη ήταν το μπιλιάρδο, δυο ποδοσφαιράκια και τα φλιπεράκια. Εκεί μέσα, επαρχιώτες φοιτητές και αυτόχθονες της γειτονιάς ξεδίναμε παίζοντας και λύνοντας τις ποδοσφαιρικές διαφορές μας. Είναι παράξενο πόσο λίγο μιλούσαμε για γυναίκες στο καφενείο. Λες να φοβόμαστε μήπως μας ακούσει η κόρη του Παπαζώτου, το ωραίο Καιτάκι, που βρισκόταν ανάμεσα μας;
... ... ...

από Το Δέντρο, τχ. 52
Απρίλιος 1990
*
Φωτ: chefkang.blogspot.gr

Ετικέτες , , ,

Παρασκευή 3 Οκτωβρίου 2014

202. Τάκης Αναστόπουλος: Αθήνα - Κεραμεικός


Κεραμεικός

Μπροστά ένας τοίχος
Πλάι τα αρχαιοφόρα πρανή
Και πίσω τα βατράχια
Αδιέξοδο
Γύρω γύρω οι φωνές σύγχρονες
Μέχρις απελπισίας, επικυρώνουν
Το τέλος της Ιεράς Οδού.

από το Ποιητικό Ημερολόγιο 2000
Επιμέλεια - Ανθολόγηση: Γιάννης Κορίδης
Εκδόσεις: Ιωλκός
*
φωτ: Τμήμα του Ηριδανού εντός του Κεραμεικού, από την Αρχαιολογία της Πόλης των ΑΘηνών

Ετικέτες , , ,

Κυριακή 21 Σεπτεμβρίου 2014

201. Ντίνος Σιώτης: Αθήνα


Αθήνα 2002

Μεταξύ σφύρας και άκμονος
κολυμπά η πραγματικότητα,
την περιεργάζονται οι επαρχιώτες

με γεύση τυρόπιτας στο στόμα,
ο κουρασμένος ύπνος ξαγρυπνά
στις κούρσες από Θησείο έως Αιόλου,

συν Αθηνά και χείρα τείνε προς
τα ωραία μάτια της προσφυγιάς,
που λυπημένη στέκει στα περίπτερα

εσωτερικεύοντας τον πόνο,
οι περαστικοί χάνονται στις φυτείες
συρροής γενικού κινδύνου,

[τα κινητά γαμούν και δέρνουν,
οι λύκοι λύνουν και δένουν,
οι άστεγοι σκύβουν και μένουν
]

ανασυντίθενται οι χαμένες λάμψεις,
το φεγγάρι του Λυκαβηττού
ελπίζει από ψηλά: μη μου άπτου

Βοστώνη, 16 Ιανουαρίου 2002

από το βιβλίο του Ντίνου Σιώτη Δεν γνωρίζω δεν απαντώ
Εκδόσεις: Κέδρος, 2004
*
φωτ: του Anthony Ayiomamitis, από flickr.com

Ετικέτες , , ,

Δευτέρα 28 Ιουλίου 2014

200. Τάσος Γαλάτης: Πειραιάς


Κατεβαίνοντας στον Πειραιά

                                  Στον Νίκο Κωστάκη

Έτσι απλά γεννιούνται οι ουτοπίες
σαν ένα σεργιάνι από το άστυ ως το επίνειο
όταν σε συντροφεύει μάλιστα ο Γλαύκων του Αρίστωνα ο γιος
για ένα προσκύνημα σε κάποια υπερβόρεια θεότητα της Θράκης.
Δες φτάσαμε κιόλας στις Φαληρικές ακτές
η Μουνιχία, η Ζέα δεν απέχουν'
θυμάσαι τα συνθήματα, τα θυμιατήρια
τι δάδες, τι λαμπάδες γέμισαν οι πλαγιές
στεφάνια είχαν κρεμάσει στις πρώρες οι ναύτες'
να ο Αλκιβιάδης, ο θεός της νιότης μας
σε λίγο η Σικελία θα 'ναι δικιά μας
θα φτάσουμε στην Καρχηδόνα
θα λάμψει σε όλη την οικουμένη
το κλέος της δημοκρατίας μας.

Έτσι γεννιούνται οι ουτοπίες
έτσι ξεκινάει ο ξολοθρεμός και η σφαγή των ποιητών
μ' ένα πράο απόγευμα στο αρχοντικό του Κέφαλου'
ποιος θ' αρνιόταν ν' αντικρίσει τους λεβεντογιούς του
τους ίουλους ν' αγγίξει του άμοιρου Πολέμαρχου
να χαϊδέψει τα όμορφα μαλλιά του Λυσία
τον κάλλιστο να ασπαστεί Ευθύδημο.

Μα όλα τούτα, το κάλλος και η αρετή
οι θαλεροί μυώνες και οι στέρεες κνήμες
μπροστά στη δίκαιη Πολιτεία τι αξίζουν'
«Κατέβην χθες εις Πειραιά μετά Γλαύκωνος του Αρίστωνος»
έτσι σαν ένας αθώος περίπατος
ξεκινάει ο ξολοθρεμός και η σφαγή των ποιητών
ω νιότη παντοτινά θαμμένη στα λατομεία στης Σικελίας
στα σίδερα παραδομένη των τριάκοντα
έτσι απλά σαν τον Ασίναρο
γεμίζουν τα ποτάμια αίμα.

από τo Οροπέδιο, τχ. 4
Χειμώνας 2007-2008

(Οριστική μορφή του ποιήματος που δημοσιεύθηκε
στην εφημερίδα Αυγή, στις 11 Νοεμβρίου 2007)

*
Φωτ: Κ.(14.9.2013)

Ετικέτες , , ,

Τετάρτη 16 Ιουλίου 2014

199. Στήβεν Σπέντερ: Αττική


Ατική

Ξανά και ξανά, βλέπω αυτή τη μορφή να γυρίζει:
Τον γυμνόν ώμο μιας κορφής που διαγράφεται
στον ουρανόν αγνάντια' να γέρνει ήρεμα
σ' ένα αγκώνα' τότε ακόμα μια φορά η καθάρια μορφή φτάνει
στον καρπό ενός χεριού που αναπαύεται
στον στέρεο κάμπο.
                              Ξανά, ξανά,
ένα μπράτσο απλώνεται από τον ψηλόν ώμο
και γέρνει στη γη. Λες κι' οι Θεοί, ακρωτηριασμένα αγάλματα,
με κεφάλια και πόδια αθέατα,
χαμένα στον ουρανό ή θαμένα στη γη,
άφησαν όμως δάχτυλα απλωμένα εδώ για σημάδι,
ανάμεσα τ' ουρανού και του κάμπου' κι' εκάναν αυτό το τοπίο
ανθρώπινο, σαν Ελληνικές στήλες, όπου όσοι πεθαίνουν
αλλάζουν σε πέτρα με μιαν εξαίσια κίνηση αλαφρή σαν αέρα,
αργοπορώντας στην ατέλειωτή τους αναχώρηση.

Stephen Spender

μετάφραση: Γιάννης Κ. Παπαδόπουλος

από την Νέα Εστία, τχ. 626
1 Αυγούστου 1953
(αρχείο ΕΚΕΒΙ)
*
Φωτ: art-hellas.blogspot.gr

Ετικέτες , , ,

Παρασκευή 4 Ιουλίου 2014

198. Νίκος-Αλέξης Ασλάνογλου: Κόρινθος


Θάλασσα και συγχρονισμός

Τώνης:
Ήταν ηλιόφωτο και θάλασσα γαλάζιου
ουρανού μες στις κολόνες
κι αμπέλια κατηφόριζαν μέχρι τ' ακρόγιαλα
κι ακόμα πιο πέρα
και το χλωρό καλαμπόκι έδενε στο φως με την
ξανθή ελιά
πέρα στη θάλασσα της Κορινθίας μες στο
καυτό απομεσήμερο
κι ήταν κουφόβραση στο πέλαγο και το
Λουτράκι αντίκρυ
μού έταζε σερμπέτι και γλυκά και νόστιμες
γυναίκες στα ξενοδοχεία.
Μα η στέρφα γη ήταν άνυδρη κι ο ίσκιος
λειψός
κι είδα την αρχαία πολιτεία νεκρή και το
θέατρο άδειο
και το Ωδείο συντρόφευε τη μουσική του
τζίτζικα
κι οι πηγές στερεμένες κι οι ναοί δεν είχανε
καινούριες προσευχές ν' αναμέλψουν.
Ενθάδε κείται η Κόρινθος, πολιτεία της
μεγάλης ζωής και του πλούτου
της αμαρτίας, της πολυτέλειας και της άνεσης.
Μα τώρα
δεν είχε σκέπη στα ερείπια κι έκλαιγα δίπλα
στις πεσμένες κολόνες.
Κόρινθος, αγαπημένη μου πόλη, κι η φωνή μου
μαραίνονταν σαν τους πολιτισμούς που μ' έχουν
γεράσει
γέρος, μονάχος, που τα είκοσι χρόνια μου
δε μου 'χουν μάθει τη ματαιότητα του
αξεδίψαστου έρωτά μου.
Έμεινα εκεί ώσπου δρόσισε κι ύστερα πήρα
το δρόμο της επιστροφής. Ήτανε σούρουπο
και το μελτέμι φύσαγε κι η εσπέρα
ήρθε γλυκιά και βιάστηκα να μην αργήσω στο
παρτάκι.

από το βιβλίο του Νίκου-Αλέξη Ασλάνογλου Θάλασσα και συγχρονισμός
Εκδόσεις: ύψιλον, 1991
*
Φωτ: diogenis-press.blogspot.gr

Ετικέτες , , , ,

Δευτέρα 23 Ιουνίου 2014

197. Γιάννης Τόλιας: Πάτρα


Πλατεία Γεωργίου

Το τέλος του απογεύματος
τεμαχίζεται σε φωνές και χρώματα

Αναντικατάστατος
πορεύομαι
μέσα απ' ορθάνοιχτα στόματα λεόντων

Κάποτε όμως επιστρέφω
αιμορραγώντας ακατάσχετη θλίψη

Απροσάρμοστα ζωντανός
ψηλαφίζω το βλέμμα της
πράσινο κι ακρωτηριασμένο

Τελευταίο στίγμα της αποψινής πορείας.

από το βιβλίο του Γιάννη Τόλια Ό,τι άγγιξα κι ό,τι θυμάμαι [ποιήματα 1981-2011]
Εκδόσεις: Γαβριηλίδης, 2011
*
Φωτ: Πάτρα, η πλατεία Γεωργίου το 1972, από bill-files.blogspot.gr

Ετικέτες , ,

Τρίτη 10 Ιουνίου 2014

196. Τάσος Γαλάτης: Ζούρτσα


Ζούρτσα

Προσπερνώντας τον τσιμεντένιο σκελετό
που τα πλατύχωρα μπαλκόνια του
θα ζήλευε οποιαδήποτε πολυκατοικία της Μεσογείων
φτάνω επί τέλους στην Τρανή τη Βρύση
πού δεν είναι βρύση πια.

Ωστόσο στέκει ακόμη όρθια η εκκλησία της Υπαπαντής•
σπρώχνω την πόρτα
και ξαφνικά ένα βίαιο απελπισμένο φτεροκόπημα
κάποιος φυλακισμένος μπούφος κύριος οίδε πώς
σπαθίζει το κενό σκουντουφλώντας στα ψηλά παράθυρα.

Δεν αντέχει το φως το φοβισμένο νυχτοπούλι
γυρεύει το αγαπημένο του σκοτάδι
θέλει να τρέξει κάπου να κρυφτεί
μα δεν διακρίνει τη διάπλατη πόρτα
ούτε μπορώ αλλιώς να το συντρέξω.

Φτωχός σ' επινοήσεις εγκαταλείπω την προσπάθεια
και ξαναζυγώνω στη φρυγμένη τρανή Βρύση
καταλαβαίνω πια, εγώ είμαι ο μπούφος
το φοβισμένο νυχτοπούλι θα ξαναβρεί κάποια στιγμή
το αγαπημένο του σκοτάδι
θα συμφιλιωθεί πάλι μαζί του
μα εγώ ποτέ
όσο κι αν το παλιό ρολόι του Άγιου Νικόλα
χτυπάει μια και δυο μεσάνυχτα.

από το βιβλίο του Τάσου Γαλάτη Ανιπτόποδες και σφενδονήτες
Εκδόσεις: Γαβριηλίδης, 2005
*
Φωτ: Ζούρτσα Ηλείας (Νέα Φιγαλεία), από zourtsa-blog

Ετικέτες , ,

Πέμπτη 29 Μαΐου 2014

195. Στέφανος Μαρτζώκης: Ζάκυνθος


Στη Ζάκυνθο

Μύριες ευχές στον άπλαστον πατέρα
κι απ' άνθη μύριες στέρνουμε ευωδιές,
μα θωρούμε με τρόμο τον αιθέρα
ν' απαντά με βροντές και μ' αστραπές.

Θωρούμε νεκρωμένοι την ημέρα
και περνούμε τρισκόταδες νυχτιές,
η θάλασσα μουγκρίζει με φοβέρα
κι έχει φριχτές αγκάλες ανοιχτές.

Τούτο το χώμα μ' άνθη στολισμένο,
ωσάν θεριό μουγκρίζει τρομερά
και σαν λιοντάρι σειέται μανιωμένο.

Κι ενώ τρόμο και θάνατο σκορπά,
κοιτάζουμε με πρόσωπο σβημμένο
αυτή τη φύση πάντα να γελά.

από το βιβλίο Στέφανος Μαρτζώκης, Στίχοι βάρβαροι και άλλα ποιήματα
Εκδόσεις: Ωκεανίδα, 2000
*
Φωτ: Ζάκυνθος, Πόρτο Βρώμη - από tripadvisor.com.gr

Ετικέτες , , ,

Παρασκευή 16 Μαΐου 2014

194. Ανδρέας Μοθωνιός: Κεφαλονιά


Κεφαλονιά

Με την καρδιά από πέτρα και όνειρο
ταξιδεύει χιλιάδες χρόνια στο ίδιο πλάτος στο ίδιο μήκος
χιλιάδες χρόνια στην ίδια θάλασσα
πικρή από το αίμα και τον ιδρώτα
κι' αυτές οι πέτρες λυωμένες
από το μόχθο και τον αγώνα.

Ποιος θα σου φέρη λίγο νερό
να δροσίσης το φλογισμένο σου μέτωπο,
ποιος θα σου φέρη μια χούφτα χώμα
να φυτέψης την ιστορία σου
όταν το μάτι του Θεού θα ερωτεύεται τ' άστρα
όταν το πιο μικρό σου ναυτόπουλο
θα γράφη κύκλους απέλπιδους στους ουρανούς του Βανκούβερ
και θα μαντεύη το Ιόνιο τον ερχομό του Οδυσσέα
επεί Τροίοις ιερόν πτολίεθρον έπερσεν.

Αχ οι μανάδες που περιμένουνε
να φέξη η θάλασσα μια καλημέρα
κι' αυτές οι πέτρες που ζυμωθήκανε με υπομονή και με δάκρυα
και τα κρεββάτια που σκεπαστήκανε
με κουρνιαχτό και μ' αράχνες.

Μη δεν το ξέρεις πως φύγανε και τα στερνά χελιδόνια;
Μη δεν το ξέρεις πως γδύθηκε την πανοπλία του ο Αίνος;
Όμως τις νύχτες ξυπόλυτη τι τριγυρίζεις στις ρούγες
και ρίχνεις πέτρες και φωτιά στο πρόσωπο του ανέμου;

θα 'ρθούνε μέρες Λαμπρής
που θα στολίσης τις εκκλησίες με αρμπαρόριζα και μυρσίνες
που θα γιομίσης τους λόγγους με μπαϊράκια και σήμαντρα
φτάνει να 'ρθή το ναυτόπουλο με μια γραβάτα πολύχρωμη
μ' ένα ρολόι ολόχρυσο μ' ένα ακριβόν αρραβώνα
και να λακίσουν οι πέρδικες απ' τις πλαγιές του Αίνου
να φέρουνε στεφάνια αγράμπελης
ν' αστράψη από τις ντουφεκιές της Λειβαθως ο κάμπος
την ώρα που θα σβήνει την πικράδα του ο γαμπρός
στον κρουσταλλένιο κόρφο της Ελένης.

«Στίλβη», 1948

Από την Ανθολογία Συγχρόνου Ελληνικής Ποιήσεως 1930-1960
(Άρη Δικταίου και Φαίδρου Μπαρλά)
Εκδόσεις: Φέξη, 1961

*
Φωτ: Κεφαλονιά, το βουνό Αίνος από www.stellatos.biz

Ετικέτες , ,

Δευτέρα 5 Μαΐου 2014

193. Νίκος Βασιλάκης: Ιθάκη


Η Ιθάκη

Δέκα χρόνια είναι που πλανιέμαι
στους δρόμους της Αθήνας και του Πειραιά
χωρίς συντρόφους, μακριά απ' την Ιθάκη.

Αν κινήσω να γυρίσω πίσω
κανείς στο πρακτορείο δεν θα με περιμένει
κι ενώ μέρα με την ημέρα
όλο μακραίνει η Ιθάκη και μικραίνει η ζωή
απορώ γιατί επιμένει η καρδιά
να μπαλώνει τα πανιά για το ταξίδι.

από τo Πλανόδιο, τχ. 14
Ιούνιος 1991

(αναδημοσιεύθηκε στις 53 Φωνές, Ποιητική Ανθολογία 1991 - Εκδ. Πρόσπερος, 1992)
*
Φωτ: Ιθάκη, Κιόνι από www.epta.tv

Ετικέτες , ,

Τρίτη 22 Απριλίου 2014

192. Κωστής Παλαμάς: Μεσολόγγι


Μεσολόγγι

Και μου ελεγεν ο παλαιός μου φίλος, ο αποθαμένος —αιωνία του η μνήμη— ποιητής:
Εις το σπίτι μας ανέπνεεν, έλεγες, η ψυχή του Μεσολογγίου• του ενδόξου Μεσολογγίου των επικών καιρών, εκεί όπου ήθλησεν ο Τζαβέλλας, ενεφανίσθη ο Καραϊσκάκης, έδρασεν ο Μαυροκορδάτος, ερρητόρευσεν ο Τρικούπης, απέθανεν ο Βύρων, και εδημοσίευσε κατά πρώτον τον «Ύμνον του εις την Ελευθερίαν» ο Σολωμός. Καθημερινόν μας ανάγνωσμα ήτον η «Ιστορία της πολιορκίας του Μεσολογγίου», την οποίαν είχε συγγράψη ο γάλλος Αύγουστος Φαβρ, και μεταφράση νεαρός Μεσολογγίτης, ο Ζορμπάς, «φοιτητής της Νομικής Σχολής του Οθωνείου Πανεπιστημίου», ως ετιτλοφορείτο εις το βιβλίον του αυτό. Εξεδόθη εις τας Αθήνας κατά το 1857 «εκ του τυπογραφείου Κ. Παντελή». Το έχω ακόμη εμπρός εις τα μάτια μου το εξώφυλλόν του. Εκδότης τής μεταφράσεως εφέρετο εκ του εξωφύλλου ο Δημήτριος Καψάλης, απόγονος του Χρίστου Καψάλη, που με τον δαυλόν εις το χέρι ανετινάχθη μετά την έξοδον κλεισμένος εις την μπαρουταποθήκην ο αθλητικός πρόμαχος διά να μη παραδοθή εις τον Τούρκον. Βραδύτερον εξεφυλλίζαμεν κάθε βράδυ την πολυσέλιδον ιστορίαν του Σπυρίδωνος Τρικούπη, την Ιστορίαν της Ελληνικής Επαναστάσεως εις την ωραίαν της πρώτην έκδοσιν του Λονδίνου• κυρίως μάς απησχόλουν τα πρώτα της κεφάλαια, εις τα οποία περιεγράφετο η πόλις με την ιδιοφυή τοποθεσίαν της.

Kωστή Παλαμά Άπαντα - τόμος 4ος
Εκδόσεις: Μπίρης, 1972
(με την επιμέλεια του Ιδρύματος Κωστή Παλαμά)
*

Φωτ: flickr.com, από 6ο Δημοτικό Σχολείο Μεσολογγίου


Ετικέτες , , , ,

Πέμπτη 10 Απριλίου 2014

191. Κώστας Κρυστάλλης: Ιωάννινα


Τα Γιάννινα

Τα Γιάννινα μ' αρέσουν
μ' αρέσουνε πολύ,
γιατί έχουνε παιδάκια
με ομορφιά πολλή.

Γιατί έχουνε κορίτσια
με μάτια φλογερά,
που σφάζουν σα μαχαίρια
δίκοπα, κοφτερά.

Γιατί έχουνε γυναίκες
ωραίες, λυγερές,
πολύ ξευγενισμένες.
καλές νοικοκυρές.

Είν' έξυπνοι οι άντρες
κ' ελεύθερα φρονούν,
τα γλέντια τους αρέσουν,
πολύ παρά χαλούν.

Είναι και παλληκάρια
και άξιοι στη δουλειά,
πονούν για την Πατρίδα
και για τη φαμιλιά.

Τα Γιάννινα μ' αρέσουν
την άνοιξη πολύ,
γιατ' έχουν περιπάτους,
γιατ' έχουν εξοχή.

Έχουν το καλοκαίρι
στη λίμνη, στο νησί
ζωή χαριτωμένη,
τραγούδια και κρασί.

Όταν χινοπωριάση
και πέφτουν οι βροχές,
έχουνε καφενεία
αντί για εξοχές.

Έχουνε το χειμώνα
κονσέρτες . . . .
που τραγουδούν κορίτσια
με λιγυρές φωνές.

Τα Γιάννινα αν είχαν
και άλλο ένα καλό,
θα κάθομαν να ζήσω
εδώ, να παντρευτώ.

από την Βασική Βιβλιοθήκη - τόμος 19ος
Εκδόσεις: Αετός, 1954
*
Φωτ: aftodioikisi.gr

Ετικέτες , , ,

Σάββατο 29 Μαρτίου 2014

190. Δημήτρης Καλοκύρης: Καστοριά


Το νόμισμα ή η παραβολή του φεγγαριού

Ένα χέρι που γυρνάει στο πλάι νυσταγμένα, αλλάζοντας προσκέφαλο και ξεγλιστράει τα σκαλοπάτια, ένα σκαμνί που κατρακύλησε στο χώμα και σφαδάζει, σε μια περίπλοκη βροχή, το φινιστρίνι που αγριεύει μέσα στο μάτι του σκοπού, το κέρμα που σφυράει—

Σκέπαζε η Καστοριά μπαίνοντας ο Αράπης.
Ανθρώποι ακουμπησμένοι ανάποδα, χαράζοντας με το βλέμα το λαμπιόνι, μέσα στη βέργα ποπερνάει το σίδερο τσακίζοντας τις λάμψεις απ' τα σπίτια. Εσύ, σ' έν' άλλο δώμα αναδεύεις τον ήχο που γυρεύω, γυρίζοντας το χαραγμένο μάγουλο στο χνούδι και στο άγαλμα, το μαγαζί στον ήλιο—

Ήτανε διλοχία ή Καστοριά κείνα τα χρόνια.
Και κοίταγε απέναντι τα κύματα στ' άλλο σεντόνι. Με τη σκαλίτσα σου γερμένη στην αντικρινή μεριά, πλαγιάζεις τώρα ανάσκελα φουμαίρνοντας τη σάρκα μου (ακουμπησμένα τα γυαλιά στο τραπεζάκι) και κάπου ταξιδεύεσαι, και φεύγεις. Πυρώνουνε τα σύρματα της λάμπας μέσα στην κόχη του ματιού, γυαλίζανε κι οι λάμπες απ' αντικρυνά, όμορφα καθώς έβγαινε από το παραμύθι το τέρας, άνθιζε το αιμάτωμα στην αμασχάλη...

Κυλούσε μες στα όνείρατα της Καστοριάς πνιγμένος από χρόνια ο Αράπης, κι απάνω, ένα άγριο φεγγάρι, κατακίτρινο, επλεγε και στραφτάλιζε στην πόρπη της κοιλιάς σκορπίζοντας ανέμελα, αστραφτερά μαντίλια.

Πέρναγε απ' το δωμάτιο καβάλα και σφυρίζοντας, τσακίζοντας ατέλειωτα του εχθρού μου το μέτωπο με το στριφτό του γιαταγάνι, πλάι στο χτεσινό της πρόσωπο που ταξιδεύει ουρλιάζοντας ανάσκελα στο μαύρο χτύπο, μες σε περίτεχνα βραχιόλια και νομίσματα ενός απέραντου, κατάδικού σου ύπνου. Τα χρόνια που κεντούσα και που κάρφωνα τούτο το πέτρινο φεγγάρι στις γωνιές μου...
________________________________________________________

Ανθρώποι ακουμπησμένοι ανάποδα ή, άλλοι, ανακούρκουδα στο στρώμα, παλεύοντας αγέλαστοι με μια τυραννική αράδα στην εφημερίδα, ύστερα που αφήνεται, και ακουμπάει στο πάτωμα, και γέρνει, και στρέφονται στο πλάι τους, διαβάζοντας, ως το πρωί, την υγρασία του τοίχου...

Πώς ήτανε η Καστοριά κείνα τα χρόνια, ποια ήτανε η καστοριά με το ζεστό αμπέχωνο και τη βαριά ανάσα στο κρεβάτι σου που τριγυρνάει πέρα δώθε πάνω στο σώμα μου παλεύοντας και τυραννώντας τη ζωή μου, που σε κοιτά δαγκώνοντας από την κόψη το μαχαίρι;...

Ένα τοπίο σε μια φοβερή χαραματιά σα βυθισμένο στο στομάχι μου και γέρνει στο κενό να σ' ακουμπήσει, να σ' αδειάσει—

Περνούσαν οι γιατροί της διλοχίας, αντιχαιρετώντας απ' το μύθο τον Αράπη, σα χέρι που γυρνάει ξαφνικά στο πλάι νυσταγμένα, και βούλιαζε στα σπίτια και στα μαγαζιά χαζεύοντας απέραντες στον πυρετό παραλίες, λιακάδες...

Όλα, αλλάζοντας προσκέφαλο (και ξεγλιστράει ξαφνικά στο χώμα και φωνάζει), όλα γίνονται γρήγορα,
γρήγορα που η ώρα δεν περνά
μιλώντας ήσυχα με το φονιά

για το κρύο

Από τo βιβλίο του Δημήτρη Καλοκύρη Τα φανταστικά φουγάρα
Εκδόσεις: Γνώση, 1980
*
Φωτ: flickr.com, από andrewpsih

Ετικέτες , ,

Δευτέρα 17 Μαρτίου 2014

189. Ελισάβετ Κομνηνού: Πρέσπες


Πρέσπες

Συνεπαρμένες και απροσπέλαστες
οι Πρέσπες

Πουλιά στολίζουν τη χαραυγή
και τη σιγή

Οι εξηγήσεις και οι δηλώσεις
αποτεφρώσεις

Το αεράκι που κάτι δείχνει
σβήνει τα ίχνη

Από την συλλογή Μωσαϊκό τοπίων και λόγων
Εκδόσεις: Δωδώνη, 1992
*
Φωτ: Πρέσπες, Κορέστια χωριά -
του Kώστα Χατζή, από το flickr.com

Ετικέτες , , , ,

Τετάρτη 5 Μαρτίου 2014

188. Νίκος Εγγονόπουλος: Ελμπασάν


Ένα ταξίδι στο Ελμπασσάν

Ι
Σήμερα θα πω ταξιδιωτικές μου εντυπώσεις από την Αλβανίαν. Και, πριν απ' όλα, πρέπει να δηλώσω ότι δεν υπάρχει τίποτες ευκολώτερο, τίποτες απλούστερο, από μια μετάβαση σ' αυτήνα τη χώρα. Όμως, είναι απαραίτητο να προσμένη κανείς, γι' αυτό το σκοπό, τη γιορτή τ' Άι-Γιαννιού, το καλοκαίρι. Μόνο τότες, σα βραδιάξη, ο νοσταλγός των μακρινών τόπων μπορεί, πηδώντας τις φωτιές, να βρεθή σ' όποια πόλη έχει ποτές του επιθυμήσει.

Εγώ, κάποτες, μια μέρα οδυνηρής μοναξιάς, μια μέρα όπου είχα ζήσει μακριά από τα πουλιά, πήδηξα, σα βράδιασε, τις φωτιές που είχαν ανάψει σε μιαν οποιαδήποτε λαϊκή γειτονιά των Αθηνών, με το βαθύ πόθο της Αλβανίας μέσ' στην καρδιά μου. Πήδηξα μια, πήδηξα δυο. Τίποτες. Την τρίτη φορά βρέθηκα απότομα στο Ελμπασσάν.

ΙΙ
Το Ελμπασσάν είναι μία πόλις μεγάλη, όπου μπορώ ναν την περιγράψω λεπτομερέστατα λέγοντας για ένα τραγούδι — σε άγνωστη, βέβαια, γλώσσα — πάνω σε τρεις νότες που επανέρχονται ατέλειωτα, μονότονα, πάντα οι ίδιες, από το πρωί ίσαμε το βράδυ, στη φλογέρα που παίζει ο τυφλός επαίτης στη γωνιά του δρόμου.

Τα σοκάκια — στο Ελμπασσάν — είναι σ' αφάνταστο βαθμό στενά, κι' από κάθε μεριά υψώνονται τοίχοι γυμνοί, θεώρατοι, που φτάνουν κοντά, λες, στον ουρανό. Ούτε βλέπεις πουθενά κανένα πορτί, ούτε βέβαια κάνα κλαδί δέντρου να ξεπερνά.
... ...
Τα κλειδοκύμβαλα της σιωπής (1939)

Από το βιβλίο Νίκος Εγγονόπουλος, Μη ομιλείτε εις τον οδηγόν * Τα κλειδοκύμβαλα της σιωπής
Εκδόσεις: Ίκαρος, 1966
*
Φωτ: dwgt.net

Ετικέτες , ,

Παρασκευή 21 Φεβρουαρίου 2014

187. Κώστας Μαυρουδής: Βελιγράδι


Περίπατος στο Βελιγράδι

Σε ώρες εργάσιμες εδώ, σφύζει ο πεζόδρομος, κι αυτή η πόρτα γίνεται πάλι είσοδος. Τώρα, την κλείνει ο τυφλός, σπρώχνοντας ένα δειλό βαλσάκι με το μαντολίνο του. Ακούν οι τρεις περαστικοί και σταματούν. Σιωπηλά αφοσιώνεται η Φλώρα κι η μικρή μου κόρη, ενώ εγώ παρατηρώ σκηνή κι ακροατήριο όπως θα φωτογράφιζα το φωτογράφο.

Αίφνης, πέντε τσιγγάνοι με πνευστά και τύμπανα, μια μπάντα θορυβώδης που περνάει αργά, τον τύλιξε. Όμως σε λίγο πάλι αυτός. Οικείος στα αινίγματα των ήχων, συλλαμβάνει τον ψίθυρο από το χαρτονόμισμα που πέφτει αθόρυβα μπροστά του.

Από το βιβλίο του Κώστα Μαυρουδή Το δάνειο του χρόνου
Εκδόσεις: Κέδρος, 1989
*
Φωτ: flyflytravel.com

Ετικέτες , ,

Παρασκευή 7 Φεβρουαρίου 2014

186. Γκαμπριέλα Μελινέσκου: Βουκουρέστι


Η οδός Ντουντέστι

Τ' αγόρια περιμένουνε νύχτες με φεγγαράδα'
πέφτουν νομίσματα, στριφτά, τα φύλλα χάμου,
η γη κουνιέται σάμπως ν' αρμενίζει
κι ο αγέρας στρογγυλός στριφογυρίζει.
Στου δρόμου τη γωνιά βομβεί ένας γάμος.
Μέσ' σε τραπέζια ζαλισμένα χορεύει το φθινόπωρο
και το χορτάρι καίει σαν καυτή άμμος
που το πατούν οι ανθοπώλισσες ξυπόλητες.
Οι οργανοπαίχτες κλείσανε τη στράτα.
- Αχ, δε στέργω να μαζευτώ στο σπίτι μου,
γιατί δε βρίσκω στη γυναίκα μου ώργια νιάτα.
Και γυροφέρνει όλ' η πλάση σε συρτούς
τσιγγάνικους χορούς στροβιλωτούς.
Τι δε θα ξαναδεί κανείς ποτές τη
Λίνκα νύφη στην οδό Ντουντέστι.

Gabriela Melineskou

μετάφραση: Κώστας Ασημακόπουλος

από την Ανθολογία Ρουμάνων Ποιητών
Εκδ. Αρίων, 1974
*
Φωτ: danvartanian από flickr.com.
Calea Dudesti - 1979

Ετικέτες , ,

Τετάρτη 29 Ιανουαρίου 2014

185. Γκεόργκι Τζαγκάροφ: Βουλγαρία


Βουλγαρία

Γη μου μικρή καθώς χεριού παλάμη...
Μα μεγαλύτερη δεν έχω ανάγκη, θέ μου.
Είμ' ευτυχής για το αψύ μεσημβρινό μου αίμα
και για τις στουρναρόπετρες του γέροντά σου Αίμου.

Τι κι αν ουρλιάσανε και λύκοι και τσακάλια
στους κάμπους σου και στα βαθιά σου δάση;
Εσύ στους φίλους είσαι γλυκειά όσο καμμιά
μα εχθρό κακό ατιμώρητο δεν άφισες να δράσει.

Γη μου μικρή σαν την παλάμη ενός χεριού...
Όμως τ' αυστηρό χέρι σου συντρίμματα έχει κάνει
τον ξέχειλο από βυζαντινό φαρμάκι αμφορέα
και της σφαγής του Τούρκου εχτρού το γιαταγάνι.

Οι καπνεμπόροι κι έμποροι του αίματος τ' ανθρώπου
που ξεπουλούσανε όσο όσο την εύφορή σου γη,
συντρίφτηκαν με τον αγκυλωτό προστάτη τους σταυρό,
τι, αν είν' το σώμα σου μικρό, είναι πολύ βαρύ.

Και να το θαύμα, γη μου: στον τάφο αναστήθης
στα σπίτια τα πλατύστεγα κολάει χαράς δάκρυ
πλαντάζουν στους εξώστες πανίσχυρες σημαίες
κι ολόισιος πια δρόμος απλώνεται στα μάκρη.

Πατρίδα μου ανθίζει το μαύρο σου το χώμα
από το χάδι του βουλγάρικου αγροτικού χεριού,
το πρόσωπό σου, γη μου, γεράνι που ευωδιάζει
τραγούδι νέο φέρνει τ' αγέρι από παντού.

Γη μου μικρή, καθώς ενός χεριού παλάμη...
για μένα όμως μια πλάση απέραντα πλατιά,
γιατί την έκταση εγώ δεν την μετρώ με μέτρα,
αλλά με την αγάπη μου για σε που με μεθά.

Георги Джагаров

μετάφραση: Ρίτα Μπούμη - Νίκος Παππάς

από την Νέα Εστία, τχ.1244
Μάιος 1979
*
Φωτ: Yanna D.
Το χωριό Jeravna (Жеравна), κοντά στην πόλη Σλίβεν.

Ετικέτες , ,