35. James Joyce: Ραχούν

Θρηνεί πάνω απ' τη Ραχούν

Απαλά πέφτει στη Ραχούν ψιλή βροχή
που ο βαριόμοιρός μου αγαπημένος κείται.
Με λυπημένα λόγια κράζει με καλεί,
στου φεγγαριού την γκρίζα ανατολή.

Αγαπημένη, άκου εσύ
πόσο ψιθυριστά και λυπημένα η φωνή του προσκαλεί,
χωρίς απάντηση και ρίχνει μαύρη μπόρα,
έτσι σαν τώρα.

Όμοια μες στις καρδιές, ω αγάπη, πέφτει ψύχος
έτσι όπως κείται η καρδιά του λυπημένη
από του γκριζοφέγγαρου το φως που φέρνει ρίγος
κι απ' της βροχής τη μαύρη ειμαρμένη.

Μετάφραση: Ευάγγελος Κ. Βαλσαμίδης

από το βιβλίο Τζαίημς Τζόυς, τα ποιήματα
(δίγλωσσο)
Εκδόσεις: Οδός Πανός, 2000

*
Φωτ: strategysoccer.com
Η Ραχούν είναι περιοχή της Πόλης του Γκάλγουεϊ, της τέταρτης
μεγαλύτερης πόλης της Ιρλανδίας. Η Πόλη του Γκάλγουέι βρίσκε-
ται στην δυτική ακτή της Ιρλανδίας και είναι η μοναδική πόλη
στην επαρχία Κόνναχτ.

34. Ossip Mandelstam: Λένινγκραντ

Λένινγκραντ

Επιστρέφω στην πόλη μου, στα γνώριμα δάκρυα
Στις φλέβες, στους πρησμένους αδένες παιδικών χρόνων.

Γυρνάς πίσω — κατάπιε λοιπόν μια για πάντα
Ψαρόλαδο απ' τους φανοστάτες της Πετρούπολης!

Τις μέρες του Γενάρη βρες πάλι εδώ
Κρόκους ανάκατους με την απαίσια πίσα.

Πετρούπολη! Δεν θέλω ακόμα να πεθάνω.
Μου μένουν οι αριθμοί των τηλεφώνων τους.

Πετρούπολη! Δεν έχω xάσει τις διευθύνσεις,
Μπορώ να ψάξω και να βρω νεκρές φωνές.

Ζω στις πίσω σκάλες' και το σκοινί
Του κουδουνιού ηxεί μέσ' στα μηλίγγια

Όσο αγρυπνώ για καλεσμένους που αγαπώ
Κι οι σιδεριές τραντάζουνε την πόρτα.
(Δεκέμβριος 1930)

Όσιπ Μάντελσταμ

Απόδοση: Μιχάλης Μόσχος

Από το Δέντρο - τ. 53/54, καλοκαίρι 1990

* * *

Tο ίδιο ποίημα σε μετάφραση του Άρη Αλεξάνδρου:


Λένινγκραντ

Στην πόλη γύρισα που ξέρω ώσμε το δάκρυ
ως τις πρησμένες παιδικές άμνγδαλές. Στην άκρη

την γνώριμη ξανάρθες, πιες το γρήγορα λοιπόν
το μουρουνόλαδο των ποταμίσιων φαναριών.

Τη μέρα γνώρισε γοργά τη δεκεμβριανή
όπου σαν μίγμα ο κρόκος και μια πίσσα μοχθηρή.

Πετρούπολη! δε θέλω ακόμα να πεθάνω, ακούς;
Εσύ κρατάς των τηλεφώνων μου τους αριθμούς.

Πετρούπολη! διευθύνσεις έχω ακόμα και μπορώ
των πεθαμένων τις φωνές μ' αυτές να βρω.

Στον κρόταφο μου με χτυπάει (σε πίσω σκάλα μένω)
με ρίζες και με σάρκα το κουδούνι εξορυγμένο,

κι ως το πρωί τους ακριβούς μου ξένους στέκω καρτερώντας
της πόρτας μου την αλυσίδα ως χειροπέδη αχνοκουνώντας.
Δεκέμβριος 1930, Λένινγκραντ

Από την ανθολογία του Άρη Αλεξάνδρου Διάλεξα
Εκδόσεις: Kείμενα, 1984
*
Φωτογραφίες:
1. saint-petersburg.com
2. adme.ru

31. Ράμι Σαάρι: Λευκωσία

Κυπριακό όνειρο ΙΙ

Στη μοιρασμένη καρδιά της Λευκωσίας
η καρδιά μου μοιράζεται σκληρά.
Η λέσχη των προσφύγων είναι εγκαταλελειμμένη,
οι κεραίες παρακολουθούν το κανάλι της μοναξιάς.
Ο φόβος κυριαρχεί στα ψηλά παράθυρα του νησιού,
στους μυστικούς ορόφους του νερού.
Notre Dame du Liban, priez pour nous.
Mon cheri, πάντα Elle prie pour nous.

Μετάφραση: Χρυσούλα Παπαδοπούλου

από το βιβλίο του Ράμι Σαάρι Κάτω από τις πατούσες της βροχής
Εκδόσεις: Oξύ, 2006
*
Φωτ: athinorama.gr

30. Roberto Fernández Retamar: Επίδαυρος

Επίδαυρος

Αν ανάψεις ένα σπίρτο στην Επίδαυρο
Η ανάφλεξη ακούγεται στις πρώτες κερκίδες,
Και στις άλλες πιο πάνω
Και στις τελευταίες εκεί που απ' την απόσταση
Οι άνθρωποι μοιάζουν ασαφείς πιθανότητες.
Αν χτυπήσεις στην Επίδαυρο,
Ο χτύπος ακούγεται πιο ψηλά, μέσα στα δέντρα
Στον αέρα. Αν τραγουδήσεις στην Επίδαυρο,
Το γνωρίζουν τα βουνά, τα σύννεφα, ο κόλπος
Τα νησιά στήνουν αυτί.
Οι άλλες χώρες γέρνουν λίγο
Ν' ακούσουν που τραγουδάνε στην Επίδαυρο.

(Τότε, κατεβαίνοντας τα σκαλιά που ανέβαιναν τρέχοντας
Σαν σκυλιά τα εξάμετρα, σκέφτεσαι; ποιος ακούει όταν
Κάποιος ανάβει μια φωτιά ή λέει ένα τραγούδι;)

Ρομπέρτο Φερνάνδες Ρεταμάρ
Μετάφραση: Ρήγας Καππάτος

από το βιβλίο Η παρουσία της Ελλάδας στην ποίηση της Λατινικής Αμερικής
(Ρήγα Καππάτου και Pedro Lastra)
Εκδόσεις: Εκάτη, 2003

*
Φωτ: methana.de

29. Christopher Bakken: Ραβέννα

Ραβέννα

Τίποτα δεν πάει χαμένο, ούτε καν εδώ,
πόλη των καυσαερίων και των μονόδρομων.
Ραβέννα, τα ευρύχωρα λεωφορεία σου

ξεχειλίζουν από ηλιοκαμμένους Οστρογότθους.
Απομεινάρια του Βυζαντίου αστράφτουν
χτισμένα σ' εσοχές, πάνω σε ιερό ασβεστόλιθο,

αλλά ακόμα και στην εκκλησία του Αγίου Βιταλίου
οι τουρίστες κουράζονται με τόσο φως εξ Ανατολών.
Κι η θάλασσα γνέφει αντίο καθώς αναχωρεί

για την Ελλάδα, μολυσμένη με χιλιάδες λιρέτες
κι οι βαπτισμένοι σου κατακτητές έρχονται κάθε Μάη
για Κιάντι και pasta e fagioli.

Σκουπίδια, σπίτια, άνθρωποι πνιγμένοι στ' αμπέλια σου,
όλα ανεξαιρέτως τραβούν για τον τάφο.
Και κανείς δεν αναστατώνεται από κείνη τη βάρβαρη λαλιά

τα γκράφιτι πάνω στα δημόσια κτίρια:
Vexilla regis prodeunt inferni.
Ποιον αυτοκράτορα λοιπόν να προσκυνάμε τώρα;

Μόνο τις βροχερές μέρες μπορούμε να δούμε
καινούρια ζωή ν' ανθίζει στη Ραβέννα:
όπως σήμερα, όταν μέσα στις σκιές

του μισοσκότεινου τάφου του Δάντη ξεπροβάλλει
μια νεαρή Γαλλίδα, με τα μαλλιά πλεγμένα σε κοτσίδες,
και μιαν αγκαλιά φτερά από παγώνι.

Μετάφραση: Ρούλα Κονσολάκη

από το βιβλίο του Κρίστοφερ Μπάκκεν Και μετά την Ελλάδα τι...
Εκδόσεις: απειρον, 2005

*
Φωτ: fotografieitalia.it
Ραβέννα, Piazza del Popolo

27. Bertolt Brecht: Βερολίνο - Βεμπερβίζε

Επιγραφή για το ψηλό οικοδόμημα στο Βεμπερβίζε
Inschrift für das Hochhaus an der Weberwiese

Από τότε που αποφασίσαμε
Να στηριχτούμε επιτέλους στις δικές μας τις δυνάμεις
Και να οικοδομήσουμε μια όμορφη ζωή
Ο αγώνας και ο μόχθος δε μας χάλασαν το κέφι.

Μετάφραση: Νάντια Βαλαβάνη

από το βιβλίο Μπέρτολτ Μπρεχτ, ποιήματα
Εκδόσεις: Σύγχρονη Εποχή, 1992
*
Φωτ: mitue, από το flickr.com - Το Hochhaus (ψηλό οικοδόμημα) στο Βεμπερβίζε

Το Weberwiese είναι περιοχή του Βερολίνου κοντά
στην Αλέα Καρλ Μαρξ. Το "ψηλό οικοδόμημα" είναι
δημιουργία του φημισμένου γερμανού αρχιτέκτονα
Χέρμαν Χένσελμαν (1805-1995), που ήταν προσωπικός
φίλος του Μπρεχτ. Μ' αυτό το νεοκλασσικό κτίριο
ο Χέσελμαν γνωστοποίησε την στροφή του προς την
αρχιτεκτονική αισθητική, του σοσιαλιστικού ρεαλισμού.

26. Κωστής Γκιμοσούλης: Βαρκελώνη

Βαρκελώνη

Είναι γυναίκα
πιο γυναίκα από γυναίκα
με τραβηγμένα πίσω τα μαλλιά.

Προχωρημένη νύχτα
σε ισπανικό δωμάτιο
πίσσα αλειμμένο
που οι τοίχοι καίνε

χορεύει για σένα
ένα φλαμέγκο
ενώ ένας ταύρος την καβαλάει

κι ένας καμπούρης
την μαστιγώνει
με την κιθάρα

ένας τσιγγάνος

ο σατανάς.

από το βιβλίο Κωστής Γκιμοσούλης, Επικίνδυνα Παιδιά
Εκδόσεις: Κέδρος, 1992
*
Φωτ: expedia.com

25. Νίκος-Αλέξης Ασλάνογλου: Θάλασσα της Ελσινόρης

Θάλασσα της Ελσινόρης

Αυτή την αγωνία την ένιωσα, όσο και σεις
σαν τη βροχή που αφήνει ρωγμές μες στη θάλασσα
καθώς ρωτούσα σκύβοντας πάνω στην Ελσινόρη —
ακίνητη μες στο βυθό, μ' ολόφωτα τα χέρια
αγκάλιαζε τ' αγόρια της με τόση τρυφερότητα
που δύσκολα υποφέρω

Κι όταν ο ήλιος πνίγηκε ακινητώντας τα νερά
φώναξα τόσο δυνατά που η καρδιά μου
ξεπήδησε σαν τα κεριά που ανάβουνε στις κάμαρες
στη ρημαγμένη Κοπεγχάγη — Χόλγκεν, έλα να πέσουμε
βαθιά στη θάλασσα δεν έχει απόκριση

Χόλγκεν, τι να τα κάνω τα κεριά
δίχως ούτ' ένα θεατή, σ' ένα σχεδόν ερειπωμένο κόσμο

από το βιβλίο Ο δύσκολος θάνατος
-συλλογή: Ο θάνατος του Μύρωνα-Εκδόσεις: Νεφέλη, 2007
*
Φωτ: schriftdesign-metternich.de
H Ελσινόρη με το θρυλικό κάστρο Κρόνμποργκ
γνωστό από τον Άμλετ του Σαίξπηρ.

23. Gaepard Hons: Λιέγη

[στη Λιέγη τα παιδιά παίζουνε]

στη Λιέγη τα παιδιά παίζουνε
βώλους κάνουν ζαβολιές τσεπώνουν
δάχτυλα ρολόγια λιθάρια και γλώσσες
μονόκερων αοράτων

βρέχει φρούτα πορτοκάλια οι γυναίκες
είναι όμορφες με κοντές φούστες
από κάτω φυτρώνουν παιδιά
που θα παίζουν βώλους
στη Λιέγη

Μετάφραση: Σωτήρης Γ. Τσαμπηράς

από το βιβλίο Σύγχρονη Γαλλική Ποίηση του Βελγίου
Εκδόσεις: Πρόσπερος, 1991
*
Φωτ: από pinterest.com: Our travels-Belgium-Liege

22. Pere Gimferrer: Γκαρντόνε Ριβιέρα - Vittoriale

Ίσκιοι στο Vittoriale

Είχε τη διαυγή όψη ενός ποιητή, του Αλκίδη
τ' ολόισιο μέτωπο, του Πρωτέα τη θλιμμένη
και λαμπερή ματιά, την πληγωμένη άρπα
της σπάθας ή του βέλους, το κόκκινο ταμπούρλο
του αίματος μες στις φλέβες.
Τίβερη,
δόξα εσύ των Έστε,
μακριά φθινόπωρα στη γέφυρα, στοές
ή γαλαρίες ρόδων, όνειρο και πορφύρα
στους ώμους,
ερμίνα, κρίνος πύρινος,
Ιταλία.

Εδώ έζησε.
Είχε το χάρισμα να λέει την ομορφιά με αλήθεια,
κείνη (την ομορφιά ή αλήθεια) τη δική του, τη νιωσμένη
απ' της Πεσκάρας τα κρύα και το μυστήριο
των μυστικών φωνών του.
Τι ενδιαφέρουν τ' άλλα, το σαλόνι ή ο κοιτώνας,
η μουσική δωματίου, η τέχνη, το παιγνίδι
του ερωτά και του θανάτου, τι οι ανόητοι πόλεμοι
όπου δεν ξέφυγε τον κίνδυνο, τι η στείρα, η φαύλη καισαροκρατία
όπου του μέλλονταν να σβήσει το ευγενικότερο όνειρό του.
Πιο λίγο ακόμα της δημαγωγίας ο βούβαλος
που χώνει τη μουσούδα στη μνήμη κάποιου χτες και του ποιητή του.

Ευθύς, ευθύς,
μόλις διαβούν αυτά τα χρόνια της σύγχυσης και του αμαρτήματος
κι ο άνθρωπος λεύτερα μπορέσει να νιώσει μες στη μέρα
το φως, τα δέντρα, το έδαφος,
στην πιο αθόρυβη ώρα
που στη λίμνη της Γκάρντας ανεβαίνουν οι ομίχλες,
του κυνηγιού το κέρας τη σιωπή θα ταράξει
σαν έρωτας ή δάκρυ που 'χει πέσει
απ' τον Γαβριήλ ντ' Αννούντσιο, απ' τον Γαβριήλ ντ' Αννούντσιο.

Μετάφραση: Ηλίας Ματθαίου

από το βιβλίο Σύγχρονη Ισπανική Ποίηση
Εκδόσεις: Γνώση
*
Φωτ: My View

21. James Joyce: Ζυρίχη - Bahnhofstrasse

Bahnhofstrasse

Μάτια περιπαικτικά βλέμματα ρίχνουν
και την οδό που θα οδεύσω τη νυχτιά, μου δείχνουν,

δρόμος σταχτής που 'ναι τα βιολετί του μέλη
τόπος συνάντησης τ' αστέρια π' ανατέλλει.

Αχ άστρο του κακού. Άστρο της συμφοράς!
θαρραλέα νιότη που δεν ξαναγυρνάς,

ούτε η φρόνηση των γηρατειών αναγνωρίζει
τα μάτια που τον περιπαίζουνε καθώς βαδίζει.

Μετάφραση: Eυάγγελος Κ. Βαλσαμίδης

από το βιβλίο Τζαίημς Τζόυς, Τα ποιήματα
Εκδόσεις: Οδός Πανός, 2000
*
Φωτ: PICSfrom.com
H Bahnhofstrasse στην Ζυρίχη

20. Friedrich Hölderlin: Στουτγάρδη

Στουτγάρδη

Στον Siegfried Schmidt

1
Η ευτυχία συνετελέσθη. Η επικίνδυνη ξηρασία θεραπεύεται,
Και η οξύτης του φωτός δεν καίει πλέον τα λουλούδια.
Και πάλι ανοικτή στέκεται τώρα μια αίθουσα, κι ο κήπος είναι υγιής,
Και δροσισμένη απ' τη βροχή αντηχεί η λαμπερή κοιλάδα
Κατάφυτη, οι χείμαρροι φουσκώνουν και όλα τα φτερά που ήσαν δεμένα
Ξανοίγονται και πάλι προς το βασίλειο του άσματος.
Γεμάτος είναι τώρα ο αέρας από τους περιχαρείς και η πόλις και το άλσος
Τριγύρω έχουν πληρωθεί από τα ευτυχή τέκνα των ουρανών.
Ασμένως συναντώνται κι ύστερα πάλι χάνονται,
Αμέριμνα, και τίποτε δεν μοιάζει λίγο, τίποτε πολύ.
Γιατί έτσι το προστάζει η καρδιά, και ν' αναπνέουν τη χάρη,
Την πεπρωμένη, τους έταξε ένα πνεύμα θεϊκό.
Όμως οι οδοιπόροι έχουν καλά οδηγηθεί κι έχουν
Στεφάνια αρκετά και ύμνους, έχουν το θείο σκήπτρο
Με φύλλα και σταφύλια καταστόλιστο μαζί τους και τη σκιά
Των πεύκων από χωριό σ' άλλο χωριό απλώνεται η ιΙαχή, μέρα τη μέρα,
Και όμοια με άρματα, που τα τραβούν άγρια ζώα, έτσι διαβαίνουν
Τα βουνά κι έτσι το μονοπάτι οδηγεί διστακτικά και σπεύδει.
[...2...]

3
Όμως για να μη σ' εμάς, όμοια με τους υπέρ το δέον ευφυείς, διαφύγει
Τούτη η σκυμμένη εποχή, σπεύδω να τη συναπαντήσω
Μέχρι τη μεθόριο της χώρας, όπου τον προσφιλή γενέθλιο τόπο μου
Και το νησί στον ποταμό νερά γαλάζια περιβάλλουν.
Ιερός είναι για μένα ο τόπος, στις δύο όχθες, κι ο βράχος
Που με τον κήπο και το σπίτι πράσινος υψώνεται μέσ' απ' τα κύματα.
Εκεί θα συναπαντηθούμε, ω φως επιεικές, όπου πρώτη φορά εμένα
Μία από τις πλέον έντονα αισθητές ακτίνες σου με άγγιξε και το 'νιωσα.
Εκεί άρχισε κι αρχίζει ο προσφιλής βίος εκ νέου'
Αλλά τον τάφο του πατέρα βλέπω και κλαίω ήδη;
Κλαίω και κρατώ το φίλο και τον αγκαλιάζω, κι ακούω το λόγο, που
Άλλοτε με τέχνη ουράνια με γιάτρεψε απ' τον πόνο της αγάπης.
Άλλα ξυπνούν! Οφείλω εγώ να ονομάσω τους ήρωες της πατρίδας μου
Τον Μπαρμπαρόσσα, κι εσένα αγαθέ μου Κρίστοφ, κι εσένα
Κονράντιν! Όπως εσύ έπεσες, έτσι πέφτουν οι δυνατοί, θάλλει
Στο βράχο ο κισσός, τα βακχικά φυλλώματα καλύπτουνε το κάστρο,
Όμως τα παρελθόντα είναι, όπως και τα μέλλοντα, ιερά για τους τραγουδιστές,
Και του φθινοπώρου τις σκιές εξιλεώνουμε με τις θυσίες μας.
...4...5...6

Μετάφραση: Στέλλα Γ. Νικολούδη

από το βιβλίο Friedrich Hölderlin, Ελεγείες, Ύμνοι και
άλλα Ποιήματα
Εκδόσεις: Άγρα, 1996
*
Φωτ: Paradise on Earth - Encyclopedia of countries and cities
Η έκτη μεγαλύτερη πόλη της Γερμανίας, πρωτεύουσα
του ομόσπονδου κρατιδίου της Βάδης-Βυρτεμβέργης,
που βρίσκεται στα νότια της χώρας.

19. Petr Bezruc: Σιλεσία

Στα δάση της Σιλεσίας

Είσαστε σαν και μένα, δάση της Σιλεσίας, δάση μου!
Η θλίψη στον κορμό σας, στις φυλλωσιές σας κρέμεται.
Κοιτάζετε θλιμένα, κοιτάζετε αυστηρά,
όπως οι στοχασμοί και τα τραγούδια μου.
Μέσα στη νύχτα και στην καταχνιά σάς πέφτουν οι βελόνες,
του σκλαβωμένου έθνους δάκρια.

Πέφτετε κάτω απ' το τσεκούρι, με διαταγή απ' τη Βιέννη.
Χάνεστε αργά, πεθαίνετε ήρεμα.
Σωπαίνετε, πεθαίνετε, θάλασσα από ελάτια,
ατέλειωτα, ατέλειωτα, ω εσείς καϋμέ της Σιλεσίας!

Μετάφραση: Κάρολος Τσίζεκ, Γιώργος Ιωάννου
[Διαγώνιος, 1959, 2 Σ]

από την Ανθολογία της Ευρωπαϊκής και Αμερικανικής Ποιήσεως
του Κλέωνος Β. Παράσχου
Εκδόσεις: Παρουσία, 1999
*
Φωτ: SightWay

18. Nâzim Hikmet: Μόσχα

H Κόκκινη Πλατεία την Πρωτομαγιά

Η Κόκκινη Πλατεία περνάει όλες τις πλατείες την Πρωτομαγιά,
με σημαίες, δίχως σημαίες,
με τραγούδια, χωρίς τραγούδια
περνάει όλες τις πλατείες.
Η Κόκκινη Πλατεία περνάει απ' όλες τις ελπίδες την Πρωτομαγιά.
Η Κόκκινη Πλατεία μπαίνει σ' όλες τις φυλακές την Πρωτομαγιά,
σ' όλες τις φυλακές όπου είναι κλεισμένη η ελευθερία.
Η Κόκκινη Πλατεία περνάει απ' όλα τα κλίματα την Πρωτομαγιά,
κάτω από το χιόνι, τη βροχή, τον ήλιο.
Όλος ο κόσμος γίνεται την Πρωτομαγιά Κόκκινη Πλατεία
Πλατεία όπου μίλησε ο Λένιν
(1963)

από την Ανθολογία Τουρκικής Προοδευτικής Ποίησης
του Έρμου Αργαίου
Εκδόσεις: αλφειος, 1981
*
Φωτ: voyage.gentside.com
Mόσχα, η Κόκκινη Πλατεία

8. Leopoldo Panero: Γκουαδαράμα

Δρόμος της Γκουαδαράμας

Δρόμος της Γκουαδαράμας,
χιόνι πυκνό τον Δεκέμβρη,
και στου δειλινού την όχθη
πράσινο πεύκο στ' αγέρι.

Του βουνού αδύναμο χιόνι,
στριμωγμένο στη χαράδρα,
σε θωρεί η γλυκιά μου φίλη
με τα μάτια της τα μαύρα.

Με τα φωτεινά της μάτια
δρόμε της Γκουαδαράμας,
σε θωρεί όπως σε θωρώ,
κοντά και μακριά συνάμα.

Δρόμος της Γκουαδαράμας,
του προσκυνητή ο ανθός
και μες στον ίσκιο τον δάσους
νερό που τρέχει όλο φως.

Νερό φωτεινό μια μέρα
θολό γίνηκε κατόπι
και της λησμονιάς ο αγέρας
τα βουβά κλωνιά έχει κόψει.

Δρόμε της Γκουαδαράμας,
μακρινέ δρόμε του ονείρου,
μες στου χιονιού τη φρεσκάδα
σε ψάχνω μα δε σε βρίσκω.

Της ελπίδας έχει ο αγέρας
τα βουβά κλωνάρια σπάσει
κι εγώ πορεύομαι δίχως
να βρίσκω το μονοπάτι.

Δρόμος της Γκουαδαράμας,
ουρανός γεμάτος θλίψη
και μέσ' απ' το φυλλοθρόισμα
η μοναξιά μες στα στήθη.

Απ' τα κομμένα κλωνάρια
τ' άρωμα σου χύθηκε έξω!
Δρόμος της Γκοναδαράμας
κι έχω αυτή τη λύπη που έχω.

Μετάφραση: Ηλίας Ματθαίου

από την Σύγχρονη Ισπανική Ποίηση
Εκδόσεις: Γνώση, 1989
*
Φωτ: M a n u e l - flickr.com
Η Γκουαδαράμα είναι δήμος της Μαδρίτης, πολύ κοντά στην οροσειρά
Sierra de Guadarrama που απέχει μόλις 60 χλμ. από την πρωτεύουσα
της Ισπανίας. Ο Λεοπόλντο Πανέρο νοσηλεύθηκε με φυματίωση στο
Βασιλικό Σανατόριο της Sierra de Guadarrama, κατά το έτος 1929.

7. Paul Eluard: Παρίσι

Τόσο εύθυμο το Παρίσι

Πόλεμος! Τίποτα πιο σκληρό απ' τον πόλεμο μες στο χειμώνα.
Είμαι πολύ βρώμικος (σε μας κανείς δεν περπατά στο πεζοδρόμιο
ούτε στο δρόμο), μα τι χαρά να 'ρθεις εδώ ν' αναπαυθείς!
Η πολιτεία να σφύζει από ζωή. Στο σινεμά, οι μάγκες σφυρίζουν
την «Κυρία με τας Καμέλιας».
Και 'μεις ρωτάμε εκείνους που διασχίζουνε την πόλη πηγαίνοντας
αλλού, αν ψάχνουν για διαμάντια μ' ένα αλέτρι!

Απόδοση: Γιώργος Καραβασίλης

από το βιβλίο Ποιήματα του Πωλ Ελυάρ
Εκδόσεις: Εκάτη

*
Φωτ: imagesbyar.com
Παρίσι, η θέα του Σηκουάνα από τον πύργο του Άιφελ

6. Sandro Penna: Βενετία

[ Η πλατειούλα της Βενετίας ]

Η πλατειούλα της Βενετίας
παλιά και μελαγxολική, δέxεται
τη μυρωδιά της θάλασσας. Και πτήσεις
περιστεριών. Αλλά απομένει
στη μνήμη - και θέλγει
το φως - η πτήση του νεαρού
ποδηλάτη, που απευθύνθηκε στο φίλο
με μια μελωδική πνοή: "Πας μόνος;"

Μετάφραση: Σωτήρης Παστάκας

Σάντρο Πέννα, απο την Ξένη Ποίηση του 20ού αιώνα
Εκδόσεις: Λωτός, 2000
*
Φωτ: "Scatter joy" blog

2. Ιβάν Βάζοφ: Ρίλα

Στο μοναστήρι της Ρίλας

Τώρα, νιώθω στο σπίτι μου. Βουνά τριγύρω
και κορυφές ορθώνονται' ψηλά, άγρια δάση
θροΐζουν' νερά κρυστάλλινα, αφρισμένα, βουίζουν:
εδώ, παντού κοχλάζει η ζωή. Τρυφερή μάνα
γλυκά με νανουρίζει, η φύση, με τραγούδια,
κρατώντας με, με αγάπη, πάνω στην καρδιά της.

Τώρα, νιώθω στο σπίτι μου. Η κορφή του Ελένιν
τρυπά τον μπλε ουρανό και με καλεί κοντά της'
το Μπριτσεμπόρ, με τα έλατα και τα γιγάντια
πεύκα του, νέα μού δίνει ζωή, και, προς τον νότο,
τεράστια, η Τσάρεφ Βριχ, τη φαλακρή κορφή της
και την ανάμνηση του τσάρου ψηλά ορθώνει.

Τώρα, νιώθω στο σπίτι μου, στον δικό μου κόσμο, —
σε κόσμο προσφιλή, λαχταρισμένο. Εδώ
πιο ελεύθερα ανασαίνω, εδώ, στη Ρίλα, νιώθω
πιο καθαρός' ιερός, διαλεχτός, την ψυχή μου
γιομίζει ο κόσμος' ζωή καινούργια ορμά σαν κύμα
μέσα μου, και σκιρτώ όλος ρώμη και τραγούδια.

Τώρα, νιώθω στο σπίτι μου' τώρα δα είμαι πάλι
ποιητής, μες στην ιερή του δάσους ερημιά'
εννοώ το ερωτικό, γαλήνιο νεύμα του άλσους,
τον θρο, και των αβύσσων τους ψιθύρους, κ' ένα
με γη κι ουρανό γίνομαι, παραδομένος
σε τερπνή, μυστική συνομιλία μαζί τους.

Τώρα, νιώθω στο σπίτι μου' μες στην καρδιά 'μαι
της Ρίλας' τα δεινά, τα βάσανα, η αγωνία
του κόσμου, είναι μακρυά: γι' αυτά ύψωσε ένα τείχος
τεράστιο η Ρίλα' αθώος σχεδόν, αγαθός, νιώθω,
και γεύομαι γλυκιάν ειρήνη, με τραγούδια
και προσευχές, σαν ύστερα από μακρύ αγώνα.

Τώρα, νιώθω στο σπίτι μου' μακάριος, δίπλα
στο γάργαρο, που τραγουδά, ποτάμι, επί ώρες,
διαβάζω κι ονειροπολώ, ή σαν κουρνιασμένος
αητός, πάνω απ' τα βάραθρα στέκω, κι ο νους μου
περισκοπεί το χάος, εισδύει στης οικουμένης
τα μυστικά όλα κι ως τον Κύριο φτερουγίζει.

Τώρα, νιώθω στο σπίτι μου' δεν είμαι, εδώ, ένας
περίεργος επισκέπτης' πάντα η φύση, η φύση, η
έντονη — ελευθερία, τραγούδι, ζωή - 'τανε για μένα
το πλέον απλό και το πιο μέγα ιδανικό μου.
Σέβας σε σας, νερά και βάραθρα και βράχια
κ' ελάτια υψηλά κ' ύψη: απόψεις του κυκλώπιου!

Τώρα, νιώθω στο σπίτι μου, — ένας, κ' εγώ, φθόγγος
της μελωδίας της Ρίλας. Μ' αν το φως δεν είδα
εδώ, — να 'ταν εδώ να μ' έθαβαν! Στου δάσους
το θρόισμα, κάτω απ' τ' άγρυπνο βλέμμα του Ελένιν,
τάφο να βρω στα μεγαλειώδη μέσα στέρνα
της Ρίλας, — έπους μεγαλόπρεπου της φύσης.

Иван Вазов

Μετάφραση: Άρης Δικταίος
(με τον έλεγχο του Stefan Getchev)

από την Ανθολογία Βουλγαρικής Ποιήσεως
Εκδόσεις Δωδώνη, 1971
*
φωτ: poseti.guide-bulgaria.com
Το Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη στο όρος Ρίλα της Βουλγαρίας,
κτισμένο σε υψόμετρο 1147 μέτρων.

1. Κώστας Καρυωτάκης: Αθήνα

Αθήνα

Ώρα γλυκιά. Ξαπλώνει ωραία δομένη
η Αθήνα στον Απρίλη σαν εταίρα.
Είναι ηδονές τα μύρα στον αιθέρα,
και τίποτε η ψυχή πια δεν προσμένει.

Στά σπίτια σκύβει απάνω και βαραίνει
το ασήμι του βλεφάρου της η εσπέρα.
Βασίλισσα η Ακρόπολη εκεί πέρα
πορφύρα έχει τη δύση φορεμένη.

Φιλί φωτός και σκάει το πρωταστέρι.
Στον Ιλισσό ερωτεύεται τ' αγέρι
ροδονυφούλες δάφνες που ριγούνε.

Ώρα γλυκιά χαράς και αγάπης, όντας
πουλάκια το ένα τ' άλλο κυνηγούνε
τ' Ολύμπιου Δία μια στήλη αεροχτυπώντας.

-συλλογή "Η σκιά των ωρών"-

*
Φωτ: malloryontravel.com