164. Ι.Μ. Χατζηφώτης: Αλεξάνδρεια

Αλεξάνδρεια 1993 μ.χ. - "ΤΡΙΑΝΟΝ"

Δεν ήταν το άρωμα του ιταλικού καφέ
η παλιά αρχοντικιά
μπουαζερί
που με τραβούσε εκεί
δίπλα στο Σταθμό του Ραμλιού,
θυμάσαι τον καιρό
που παιδιά πηγαινοερχόμασταν
από την Τοσιτσαία
τη "μητέρα σχολή"
στο Φροντιστήριο των Αγγλικών
του Ευάγγελου Πεγκλή,
επιθεωρητή της πρεσβυγενούς Κοινότητας
από το Καστελλόριζο•
τώρα ζευγαράκια Αιγυπτίων
και στη γωνιά
δυο ιδιόρρυθμων Εγγλέζων
που χαριεντίζονταν
προκαλώντας τα γελάκια
των ιθαγενών σερβιτόρων
διόλου δεν εμπόδιζαν τη σκέψη
να τρέχει πίσω,
όταν τα ελληνικά ζαχαροπλαστεία
"Τριανόν"
γέμιζαν με τους καλύτερους
νοικοκυραίους της ομογένειας.

Νέα Υόρκη - Μάρτης '99

Από την Ανθολογία Νεοελλήνων Αιγυπτιωτών ποιητών
Έκδοση του Πολιτισμικού Οργανισμού του Δήμου Αθηναίων, 1999
*
Φωτ: 4photos.net

163. Αμαντού Κουρουμά: Λιβερία

Ο Αλλάχ δεν είναι υποχρεωμένος

Σε όλους τους φυλετικούς πολέμους, και στη Λιβερία, οι στρατιώτες δεν πληρώνονται. Σφαγιάζουν τους κατοίκους και κρατούν ό,τι μπορεί να κρατηθεί. Τα παιδιά-στρατιώτες και οι στρατιώτες, για να τραφούν και να ικανοποιήσουν τις βασικές τους ανάγκες, πουλούν σε τιμή ευκαιρίας ό,τι άρπαξαν και ό,τι μπόρεσαν να κρατήσουν.

Να γιατί μπορεί κανείς να βρει τα πάντα σε τιμή ευκαιρίας στη Λιβερία. Χρυσάφι σε τιμή ευκαιρίας, διαμάντια σε τιμή ευκαιρίας, τηλεοράσεις σε τιμή ευκαιρίας, 4x4 τζιπάκι σε τιμή ευκαιρίας, πιστόλια και καλάσνικοφ ή καλάσνι σε τιμή ευκαιρίας. Όλα, τα πάντα, σε τιμή ευκαιρίας.

Και όταν όλα πουλιούνται σε μια χώρα σε τιμή ευκαιρίας, οι έμποροι συρρέουν σ' αυτήν τη χώρα. (Συρρέω σημαίνει φτάνω κάπου μαζικά, σύμφωνα με το Λαρούς μου.) Οι έμποροι και οι εμπόρισσες που θέλουν να πλουτίσουν τσάκα τσάκα καταφτάνουν όλοι στη Λιβερία για να αγοράσουν ή να ανταλλάξουν εμπορεύματα. Πηγαίνουν με τις χούφτες τους γεμάτες ρύζι, ένα μικρό κομμάτι σαπούνι, ένα μπετόνι πετρέλαιο, λίγα δολάρια ή αφρικάνικα φράγκα. Πρόκειται για πράγματα των οποίων η έλλειψη είναι πιότερο κι από απελπιστική εκεί κάτω. Αγοράζουν ή ανταλλάσσουν εμπορεύματα σε τιμή ευκαιρίας και αυτά καταλήγουν εδώ, στη Γουινέα και στην Ακτή του Ελεφαντοστού, όπου τα μεταπωλούν σε τιμές τσουχτερές. Αυτό άλλωστε εννοούμε όταν μιλάμε για χρυσές δουλειές.

Ahmadou Kourouma

μετάφραση: Μαριλένα Κοραντζάνη

από το βιβλίο του Αμαντού Κουρουμά ο Αλλάχ δεν είναι υποχρεωμένος
Εκδόσεις: Μεταίχμιο,2000
*
Φωτ: www.city-data.com
η πρωτεύουσα της Λιβερίας, Μονρόβια

122. Δημήτρης Τσακαλίας: Πορτ Ελίζαμπεθ

Οι νύχτες στο Πορτ Ελίζαμπεθ

Το Γκέτο κοιμάται με μισόκλειστα μάτια
ανασαίνοντας βαθιά
ό,τι απόμεινε απ' τον φυλακισμένο αέρα της πόλης.
Στο κατώφλι της πόρτας
κάτω απ' την κρεμασμένη φόρμα της δουλειάς
κρατάει τσίλιες κουρασμένη η αξιοπρέπεια.
Το φεγγάρι κατρακυλάει απ' τα βουνά
φέρνοντας κι απόψε παράνομα ψιθυρίσματα
που μπλέκονται με τον αέρα του λιμανιού
και φορτίζουν τους στενούς δρόμους αδιάκοπα
με τον αχνό της οργής.
Προχτές τα μεσάνυχτα
τα 16χρονα κορίτσια
είχαν δει και τον έρωτα να προβάλει στον ουρανό
σκίζοντας το θολό ορίζοντα.
Κι είπαν πως κράταγε στο χέρι τουφέκι.

Είναι παράξενες οι νύχτες στο Πορτ Ελίζαμπεθ
Εδώ θαρρείς πως νυχτώνει
επειδή η μέρα τυλιγμένη στην ενοχή της
τρέχει να κρυφτεί πίσω από τους σιδηρόφρακτους στρατώνες.

Κοιμήσου Λουίζα!
Στο μέτωπό σου κατρακυλάει μια αχτίδα του φεγγαριού
μπλέκεται με τον ιδρώτα σου
και σ' ομορφαίνει παράξενα.
Και να 'ξερες Λουίζα!
Αυτό το φεγγάρι θα δώσει στα μάτια σου τη λάμψη
που αύριο θα μας ζεστάνει όλους
βλέποντάς σε στην τηλεόραση
να στέκεις απέναντι στις ορδές των στολών με τα ρόπαλα.

Ε! Μίστερ Μπότα! Να ξέρεις!
Είσαι ο τελευταίος Λόρδος Μπόερ που δε δουλεύει στα ορυχεία.

από την ανθολογία Φώτα πορείας 1
Εκδόσεις: Σύγχρονη Εποχή, 1988

*
Φωτ: blog.travelpod.com

121. Ίσμαελ Χούρε: Αμπιτζάν

Abidjan

Abidjan, τώρα είν' ο καιρός
που οι βροχές του καλοκαιριού
χτυπούν ολόγυρα τους χαλκάδες
της μνήμης' που συνδέουν
τα κομματιασμένα υπολείμματα
της Αφρικής. Ο Diop θα ξαναρχόταν
στη ζωή' τα τύμπανα θα χτυπούσαν
ρυθμούς του Rabéarivelo! Είναι
Απρίλης, Abidjan: ο καιρός
των καλοκαιρινών βροχών.

Abidjan, αυτά τα χελωνοκαύκαλα,
που κροτούν μέσα στη φωνή μου
-αυτά- δεν είναι παρά του μοναχικού
υαλουργού' που τα κόκαλά του
πουλούνται σ' εκατομμύρια πανομοιότυπα!
Εκείνου του σκλάβου, που, τυλιγμένος
όλος σε σύννεφα μελλοντικών
ονείρων, εχάρασσεν εικόνες
επανένωσης της Αφρικής'
καθώς ο χρόνος χτυπούσε

τους χαλκάδες της μνήμης
κι ανατάραζε τις σκέψεις, που κοιμούνταν.

Τώρα είν' ο καιρός! Είναι
Απρίλης, Abidjan' ο καιρός
των καλοκαιρινών βροχών. Όι, όι, όι,
Abidjan: Αυτά τ' αγκαθερά λόγια,
που 'ναι πιο πνιχτά κι απ' τα υπόκωφα
γέλια των διπλωματών -αυτά-
είν' οι χρυσές μου σκέψεις για σένα;
Αυτά κι οι πράσινοι ωκεανοί των ματιών,

η περηφάνια μου αντίκρυ στ' αφρικανικά
δάση (μόλις είναι να 'ρθουν αυτά
σ' ανθοφορία) τριγύρω στις παρυφές της γης σου;
Καί τα παν-αφρικάνικά μου τύμπανα,
που 'χουν όλα κλαπεί προκλητικά εμπρός
από τις πύλες σου; - Χα, χα! Θα 'χες
γελάσει σε βάρος μου, θα 'χες θραύσει
αυτά τα τύμπανα' θα τα 'χες
κάνει κομμάτια! Είναι
Απρίλης, Abidjan.

Ismael Hurreh

Μετάφραση: Αθανάσιος Β. Νταουσάνης

από την ανθολογία Η ποίηση της Μαύρης Αφρικής
Εκδόσεις: Ροές, 2003
*

Φωτ: flickr.com, από eutrophication&hypoxia

68. Μαρία Ιορδανίδου: Αλεξάνδρεια

Σαν τα τρελλά πουλιά

Για την Άννα η Αλεξάνδρεια του 1920 ήταν μια πολιτεία χωρισμένη στα δύο: σε παράδεισο και σε κόλαση. Η Άννα έφτασε στον παράδεισο. Την κόλαση δεν την είδε, της τη διηγήθηκαν. Η κόλαση ήταν κρυμμένη πίσω από κει που είναι οι φτωχοί συγγενείς και τα άπλυτα της οικογένειας. Δηλαδή τα Αράπικα. Στενά δρομάκια με σκουπίδια και ακαθαρσίες, μύγες, τραχώματα. Σπίτια με πόρνες ντόπιες και ξένες, αυλάκια με σαπουνόνερα και ό,τι είδους βρώμικα νερά που τρέχουνε κάτω από πόρτες. Με πορνεία με άντρες και πορνεία με γυναίκες, με κοριτσάκια κάτω από οχτώ χρονών, με μικρά αγοράκια. Πυκνή υγρή ζέστη, και παντού η μυρουδιά από μαύρα, ιδρωμένα κορμιά μπαρμπερίνων. Όταν ένα ανθρώπινο σώμα πουληθεί και φτάσει μια φορά μέσα σ' αυτά τα πορνεία, ο ήλιος δεν το ξαναβλέπει πια, γιατί ο ήλιος δεν κατορθώνει ποτέ να τρυπώσει σ' αυτά τα σοκάκια.

Και όμως ο ήλιος στην Αλεξάνδρεια είναι πάμφωτος!

Με φόντο τη γαλάζια απεραντοσύνη που έχει η Μεσόγειος, και ξαπλωμένη φαρδιά - πλατιά πάνω στην άμμο της παραλίας, είναι η άλλη μισή Αλεξάνδρεια. Η Αλεξάνδρεια η κοσμοπολίτικη των ξένων και του πλούτου. Τον πλούτο τον νιώθεις, τον μυρίζεις στην ατμόσφαιρα.

[....]Κατά τα άλλα, καλή η Αλεξάνδρεια, δε σε λέω, όμως μονοτονία. Ούτε ένα βουναλάκι, ούτε ένας λόφος, ούτε ανήφορος, ούτε κατήφορος. Και ο χρόνος κυλά όπως φαντάζεται κανείς πως θα έπρεπε να κυλά στα Ηλύσια Πεδία. Περνά καλοκαίρι, περνά φθινόπωρο, χειμώνας, άνοιξη, λαχταράς καμιά φορά να δεις να πέφτουν κιτρινισμένα φύλλα απ' τα δέντρα, να δεις το βοριά να τα σαρώνει. Τίποτα.

από το βιβλίο Σαν τα τρελλά πουλιά
Εκδόσεις: Εστία, 1980

*
Φωτ: saasa.gr (Σύνδεσμος Αποφοίτων Αβερωφείου Σχολής Αλεξάνδρειας)
Η γέφυρα στη Μοντάζα

16. Διονύσης Καψάλης: Αλεξάνδρεια

Η πόλη

Αγάπησε τον κόσμο, τα φθαρτά
πράγματα της ζωής, το θόρυβό της,
το ήσυχο φως επάνω στα γλυπτά
σώματα που του χάρισε ή νεότης,
πλασμένα για να δίνουν ηδονή.

Δεν έφυγε ποτέ, πάντα γυρνούσε
στην πόλη αυτή που γύρω του γερνούσε,
στην πόλη που της έδωσε φωνή.
Στάλαξε τη ζωή του στα γραπτά.

*

Υπάρχει τόπος

Από μακριά θα σε μεθάνε
τα φώτα της, μα πάντα θα 'ναι
πολύς ο κόπος.

Σε βάθος δρόμου μακρινού
μια Αλεξάνδρεια του νου:
υπάρχει τόπος.

Από το βιβλίο Στον τάφο του Καβάφη
Εκδόσεις: Άγρα, 2003
*
Φωτ: anonymous, από funnyjunk.com

15. John Pepper Clark: Ιμπάνταν

Ibadan

Ιμπάνταν,
ρεούμενο πιτσίλισμα
από σκουριά και χρυσάφι.
Πεταμένο με δύναμη
και σκορπισμένο
σ' επτά λόφους απάνω
-σαν μια σπασμένη
πορσελάνη στον ήλιο.

Μετάφραση: Αθαν. Β. Βταουσάνης

από την Ποίηση της Μαύρης Αφρικής
Εκδόσεις: Ροές, 2003 (β' έκδοση συμπληρωμένη)
*
Φωτ: biggsity.comsilke-stahl.de
To Ιμπάνταν, πόλη στα νοτιοδυτικά της Νιγηρίας,
πρωτεύουσα της πολιτείας Oyo, η τρίτη μεγαλύτερη
σε πληθυσμό πόλη της χώρας (πάνω από 2.500.000
κατοίκους). Σπουδαίο κέντρο εμπορίου, σε λοφώδη
περιοχή, καλυμμένη με δάση.